Η κλινική μου εμπειρία
Το κάταγμα πέους είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές επείγουσες καταστάσεις στην ουρολογία. Το ιστορικό είναι τυπικό: ασθενής που αναφέρει κρότο κατά τη συνουσία, άμεση απώλεια στύσης και «πέος-μελιτζάνα» στην εξέταση. Καθυστέρηση = επιπλοκές.
Στην πρακτική μου ακολουθώ τις κατευθυντήριες οδηγίες της EAU Urological Trauma 2024 και του AUA Urotrauma 2020 (επανεπιβεβαίωση 2023):
- Διάγνωση κυρίως κλινική — απεικόνιση μόνο σε αμφιβολία.
- Αποκλεισμός βλάβης ουρήθρας σε κάθε ασθενή (αιματουρία, δυσουρία, αιμοραγία στομίου).
- Άμεση χειρουργική αποκατάσταση εντός 24 ωρών — όχι παρακολούθηση, όχι συντηρητική θεραπεία.
- Subcoronal degloving incision για πλήρη πρόσβαση και αξιολόγηση.
- Συνταυτόχρονη αποκατάσταση ουρήθρας αν υπάρχει βλάβη.
- Παρακολούθηση στυτικής λειτουργίας στους 3 και 6 μήνες με IIEF-5.
Τι είναι το κάταγμα πέους;
Το κάταγμα πέους είναι η ρήξη της tunica albuginea, του πυκνού ινώδους χιτώνα που περιβάλλει τα σηραγγώδη σώματα. Ο όρος «κάταγμα» είναι παραπλανητικός — δεν υπάρχει οστό στο πέος. Πρόκειται για ρήξη του ινώδους χιτώνα κατά τη στύση.
Επίπτωση: 1 ανά 175.000 παρουσιάσεις στα επείγοντα ετησίως, αλλά πιθανότατα υποαναφέρεται λόγω αμηχανίας ή καθυστερημένης παρουσίασης.
Μηχανισμός κάκωσης
Σχεδόν όλα τα κατάγματα πέους συμβαίνουν στο στυτικό πέος. Ο χιτώνας είναι λεπτότερος (~0,25 mm vs 2 mm στο μη στυτικό). Συχνότερες αιτίες:
- Σεξουαλική επαφή (60–80%) — απότομη κάμψη όταν το πέος χτυπά στο περίνεο ή τον ηβικό συμφυσιακό κώνο. Θέση «γυναίκα από πάνω» = αυξημένος κίνδυνος.
- Αυτο-χειρισμός / μάλαξη στυτικού πέους.
- Τραύμα κατά τον ύπνο σε νυχτερινή στύση.
- Πρακτική «taqaandan» (Μέση Ανατολή) — εκούσια κάμψη για διακοπή στύσης.
Συμπτώματα και κλινικά σημεία
Άμεσα συμπτώματα
- Χαρακτηριστικός κρότος ("ποπ")
- Άμεση απώλεια στύσης
- Οξύς, έντονος πόνος
- Γρήγορη οίδημα
Σημεία στην εξέταση
- "Σημείο μελιτζάνας" (eggplant deformity)
- Ευρύ αιμάτωμα
- Παρεκτόπιση πέους προς αντίθετη πλευρά
- Ψηλαφητή ρήξη χιτώνα
- Αιμοραγία ουρητρικού στομίου (αν συνοδεύεται βλάβη ουρήθρας)
Συνοδός βλάβη ουρήθρας
Σε 10–20% των ασθενών συνυπάρχει βλάβη ουρήθρας. Σημεία: αιματουρία, αιμοραγία ουρητρικού στομίου, αδυναμία ή πόνος στην ούρηση. Δείτε: κάκωση ουρήθρας.
Διάγνωση και απεικόνιση
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική. Τυπικό ιστορικό + χαρακτηριστική εικόνα = κάταγμα πέους. Απεικόνιση μόνο σε αμφίβολες περιπτώσεις:
Λεπτομερές ιστορικό
Συνθήκες κάκωσης, χρόνος από συμβάν, αναφερόμενος κρότος, απώλεια στύσης, σημεία βλάβης ουρήθρας.
Φυσική εξέταση
Αξιολόγηση «σημείου μελιτζάνας», παρεκτόπισης, ψηλάφηση ρήξης, εξέταση μέατος για αιμοραγία.
Υπερηχογράφημα πέους
Πρώτης γραμμής σε αμφιβολία. Εντοπίζει ρήξη χιτώνα, αιμάτωμα. Ευαισθησία 50–86%.
MRI πέους
Σε δύσκολες περιπτώσεις. Άριστη απεικόνιση χιτώνα και θέσης ρήξης. Δεν πρέπει να καθυστερεί χειρουργείο.
Ανιόντα ουρηθρογράφημα ή κυστεοσκόπηση
Σε υποψία βλάβης ουρήθρας — αιματουρία, αιμοραγία στομίου, αδυναμία ούρησης.
Θεραπεία — άμεση χειρουργική
Το κάταγμα πέους είναι χειρουργική επείγουσα. Συντηρητική προσέγγιση συσχετίζεται με σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ED, καμπυλότητας και ινώδους πλάκας.
Άμεση χειρουργική αποκατάσταση
Εντός 24 ωρών από το συμβάν. Γενική αναισθησία. Subcoronal degloving incision (περιθεϊκή τομή) ή στοχευμένη πενική τομή. Εκκένωση αιματώματος, αναγνώριση ρήξης χιτώνα, ραφή με απορροφήσιμα ράμματα (PDS 2-0 ή 3-0). Αξιολόγηση συνοδού βλάβης ουρήθρας διεγχειρητικά.
Αποκατάσταση ουρήθρας (αν χρειάζεται)
Σε συνοδό βλάβη ουρήθρας: άμεση πρωτογενής αποκατάσταση με απορροφήσιμα ράμματα, παροχέτευση με ουρητρικό καθετήρα 14–21 ημέρες. Δείτε: κάκωση ουρήθρας.
Συντηρητική θεραπεία (πάγος, παυσίπονα, ακινητοποίηση): ΟΧΙ συνιστώμενη ως αρχική προσέγγιση. Συσχετίζεται με ED ~30–50%, μόνιμη καμπυλότητα και ινώδη πλάκα. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (αρνείται ασθενής, αντενδείξεις αναισθησίας).
Μετεγχειρητική πορεία
- Νοσηλεία: 1–2 ημέρες.
- Πάγος, ανύψωση, αναλγησία 48–72 ώρες.
- Αντιβιοτικά 5–7 ημέρες.
- Ουρητρικός καθετήρας 24–48 ώρες (ή 14–21 ημέρες αν αποκατάσταση ουρήθρας).
- Αποχή σεξουαλικής επαφής 6 εβδομάδες (μέχρι πλήρη επούλωση χιτώνα).
- PDE5i (sildenafil 25mg/βράδυ) τις πρώτες 4–6 εβδομάδες — υποστηρίζει επανέναρξη φυσιολογικής στυτικής λειτουργίας.
- Επανεκτίμηση στους 6 και 12 μήνες με IIEF-5 και αξιολόγηση καμπυλότητας.
- Πρόγνωση: στυτική λειτουργία αναμένεται φυσιολογική στο >90% των ασθενών με έγκαιρο χειρουργείο.
Επιπλοκές χωρίς θεραπεία
- Στυτική δυσλειτουργία (~50% χωρίς χειρουργείο vs <10% με έγκαιρο χειρουργείο).
- Μόνιμη καμπυλότητα πέους από επούλωση «κατά πρώτο σκοπό».
- Ινώδης πλάκα τύπου Peyronie στη θέση της παλαιάς ρήξης.
- Αρτηριοφλεβική επικοινωνία (πριαπισμός υψηλής ροής).
- Στένωμα ουρήθρας αν υπάρχει συνοδός μη αποκατεστημένη βλάβη.
- Χρόνιος πόνος, ψυχολογική επιβάρυνση.
Πρόληψη
- Αποφυγή απότομων κινήσεων κατά τη συνουσία.
- Προσοχή σε θέσεις υψηλού κινδύνου (γυναίκα από πάνω).
- Επαρκής χρήση λιπαντικού.
- Αποφυγή έντονης κάμψης του στυτικού πέους.
- Ενημέρωση σεξουαλικού συντρόφου.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι το κάταγμα πέους;
Κάταγμα πέους είναι η ρήξη του ινώδους χιτώνα (tunica albuginea) ενός ή και των δύο σηραγγωδών σωμάτων του πέους κατά τη στύση. Πρόκειται για τραυματική, επώδυνη βλάβη, που συνήθως συμβαίνει κατά τη διάρκεια σεξουαλικής επαφής με απότομη κάμψη του στυτικού πέους. Είναι ουρολογική επείγουσα κατάσταση.
Πόσο επείγον είναι;
Άμεσα επείγον. Η χειρουργική αποκατάσταση εντός 24 ωρών έχει σημαντικά καλύτερα λειτουργικά αποτελέσματα (στυτική λειτουργία, ευθυγράμμιση) σε σύγκριση με καθυστερημένη αντιμετώπιση. Επισκεφθείτε επείγοντα ουρολογικά χωρίς αναβολή.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Χαρακτηριστικός κρότος ("ποπ"), άμεση απώλεια στύσης, οξύς πόνος, γρήγορη οίδημα και αιμάτωμα ("σημείο μελιτζάνας" — eggplant deformity), παρεκτόπιση πέους προς την αντίθετη πλευρά της ρήξης. Σε 10–20% συνυπάρχει βλάβη ουρήθρας: αιματουρία, δυσκολία ούρησης.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Κυρίως κλινική (τυπικό ιστορικό + κρότος + αιμάτωμα). Σε αμφίβολες περιπτώσεις: υπερηχογράφημα πέους ή MRI πέους. Σε υποψία βλάβης ουρήθρας: ανιόντα ουρηθρογράφημα ή κυστεοσκόπηση.
Ποια είναι η θεραπεία;
Άμεση χειρουργική αποκατάσταση: αναγνώριση και ραφή της ρήξης του χιτώνα, εκκένωση αιματώματος. Καθυστερημένη ή συντηρητική αντιμετώπιση συσχετίζεται με ED, καμπυλότητα, ινώδη πλάκα.
Ποιες είναι οι επιπλοκές αν δεν χειρουργηθεί;
Στυτική δυσλειτουργία (έως και 50% χωρίς χειρουργείο vs <10% με έγκαιρο χειρουργείο), μόνιμη καμπυλότητα πέους, ινώδης πλάκα τύπου Peyronie, αιματούρητρο/στένωμα ουρήθρας αν υπάρχει συνοδός βλάβη ουρήθρας.
Πώς είναι η αποκατάσταση;
Νοσηλεία 1–2 ημέρες. Αποχή σεξουαλικής επαφής για 6 εβδομάδες. Επανεκτίμηση στους 6 και 12 μήνες. Στυτική λειτουργία αναμένεται φυσιολογική στο >90% με έγκαιρο χειρουργείο.
Πώς μπορεί να αποφευχθεί;
Αποφυγή απότομων κινήσεων κατά τη συνουσία, ιδιαίτερα σε θέσεις με αυξημένο κίνδυνο (γυναίκα από πάνω). Χρήση επαρκούς λιπαντικού, αποφυγή έντονης κάμψης του στυτικού πέους.
Σχετικά θέματα
Επείγον περιστατικό; Καλέστε άμεσα
Σε υποψία κατάγματος πέους (κρότος, απώλεια στύσης, «σημείο μελιτζάνας»), επικοινωνήστε άμεσα. Η χειρουργική επέμβαση εντός 24 ωρών διασφαλίζει τα καλύτερα αποτελέσματα.
Επιστημονική βιβλιογραφία
- EAU Guidelines on Urological Trauma (2024) — Penile Fracture — uroweb.org
- Morey AF, Broghammer JA, Hollowell CMP, et al. Urotrauma Guideline 2020: AUA Guideline. J Urol 2021;205(1):30-35 (reaffirmed 2023) — auanet.org
- Amer T, Wilson R, Chlosta P, et al. Penile Fracture: A Meta-Analysis. Urol Int 2016;96(3):315-29 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mirzazadeh M, Fallahkarkan M, Hosseini J. Penile fracture epidemiology, diagnosis and management in Iran: a narrative review. Transl Androl Urol 2017;6(2):158-166 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Eke N. Fracture of the penis. Br J Surg 2002;89(5):555-65 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Γνωρίστε τον γιατρό
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Μαρίνος Βασίλας προσφέρει εξειδικευμένη αντιμετώπιση επειγόντων ουρολογικών περιστατικών, συμπεριλαμβανομένου του κατάγματος πέους με άμεση χειρουργική αποκατάσταση και διεγχειρητική αξιολόγηση συνοδού βλάβης ουρήθρας.
Δείτε το πλήρες προφίλ
