Κονδυλώματα

Η κλινική μου προσέγγιση

Στα κονδυλώματα η εξατομίκευση της θεραπείας είναι κλειδί. Ο αριθμός, το μέγεθος και η εντόπιση των βλαβών, η συμμόρφωση του ασθενούς και το ιστορικό υποτροπών καθορίζουν την επιλογή.

Ακολουθώ τις κατευθυντήριες οδηγίες EAU 2024, CDC STI 2021 και BASHH 2022:

Πλήρης γεννητικός και περιπρωκτικός έλεγχος — αναζήτηση συνοδών βλαβών.
Acetowhitening 5% για ανάδειξη υποκλινικών βλαβών σε αμφίβολες περιπτώσεις.
Έλεγχος ουρητρικού στομίου — τυχόν ενδοουρηθρικά κονδυλώματα απαιτούν ουρηθροσκόπηση.
Συστηματικός έλεγχος για άλλα ΣΜΝ (HIV, σύφιλη, ηπατίτιδες, χλαμύδια, γονόρροια).
Ενημέρωση συντρόφου και παραπομπή για κλινική εκτίμηση.
Συζήτηση εμβολιασμού με Gardasil-9 σε άντρες έως 45 ετών (μη εμβολιασμένους).
Διακοπή καπνίσματος για μείωση κινδύνου υποτροπής.

Τι είναι τα κονδυλώματα

Τα οξυτενή κονδυλώματα (condylomata acuminata) είναι καλοήθεις δερματικές αλλοιώσεις που προκαλούνται από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), κυρίως τους τύπους 6 και 11 που είναι υπεύθυνοι για το 90% των περιπτώσεων. Οι τύποι αυτοί θεωρούνται χαμηλού ογκογόνου δυναμικού.

Αποτελούν ένα από τα συχνότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα παγκοσμίως — εκτιμάται ότι 1% του σεξουαλικά ενεργού πληθυσμού φέρει ορατές βλάβες, ενώ 10-20% έχει υποκλινική λοίμωξη.

Διακρίνονται από τα κονδυλώματα οξυτενή (Buschke-Löwenstein) — γιγαντιαίοι όγκοι με δυνατότητα μετατροπής σε καρκίνο και τα επίπεδα κονδυλώματα (συχνότερα στον τράχηλο της μήτρας).

Μετάδοση & επιδημιολογία

Μετάδοση μέσω άμεσης δερματικής επαφής σε σεξουαλική επαφή (κολπική, πρωκτική, στοματική).
Περίοδος επώασης 3 εβδομάδες έως 8 μήνες (μέση 2-3 μήνες).
Πιθανότητα μετάδοσης από έναν μολυσμένο σύντροφο: 60-70% σε σταθερή σχέση.
Σπανιότερα: κάθετη μετάδοση από μητέρα σε νεογνό κατά τον τοκετό (νεανικά αναπνευστικά θηλώματα).
Μη σεξουαλική μετάδοση (αυτο-εμβολιασμός σε δάκτυλα, πετσέτες) είναι σπάνια αλλά πιθανή.
Αύξηση κινδύνου: πολλαπλοί σύντροφοι, νεαρή ηλικία, κάπνισμα, ανοσοκαταστολή (HIV, μεταμόσχευση).
Προφυλακτικό: μειώνει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο — μετάδοση και από μη καλυμμένες περιοχές.

Κλινική εικόνα

Εξωφυτικά κονδυλώματα

Κλασική μορφή — βλάβες σχήματος κουνουπιδιού, κορυφής λοφίου, με πολλαπλές προβολές. Συνήθως πολλαπλά, σε συστάδες.

Επίπεδα κονδυλώματα

Λεία, ελαφρώς υπεγερμένα, χρώματος δέρματος ή καστανωπά. Συχνά υποκλινικά — εμφανή μετά acetowhitening.

Βλατιδώδης μορφή

Ομαλές βλατίδες λευκωπές ή χρώματος δέρματος, μπορεί να συγχέονται με μαργαριτοειδείς βλατίδες.

Buschke-Löwenstein (γιγαντιαίο)

Σπάνια, εξαιρετικά μεγάλη βλάβη με τοπική επιθετικότητα και πιθανή κακοήθη εξαλλαγή σε SCC.

Συνήθεις εντοπίσεις στους άντρες:

Βάλανος, στεφανιαία αύλακα, χαλινός.
Εσωτερική επιφάνεια πόσθης, στέλεχος πέους.
Όσχεο, περινεϊκή περιοχή.
Περιπρωκτικά (συχνότερα σε ομοφυλόφιλους άνδρες).
Ενδοουρηθρικά (1-25% — απαιτούν ουρηθροσκόπηση).
Πρωκτικός σωλήνας (απαιτεί πρωκτοσκόπηση σε ομοφυλόφιλους και ανοσοκατασταλμένους).

Διάγνωση

Κλινική εξέταση

Πλήρης επιθεώρηση γεννητικών οργάνων, περινέου και περιπρωκτικής περιοχής με καλό φωτισμό. Ψηλάφηση βουβωνικών λεμφαδένων.

Acetowhitening (5% οξικό οξύ)

Εφαρμογή γάζας με 5% οξικό οξύ για 5 λεπτά — οι βλάβες HPV εμφανίζονται λευκές. Χρήσιμο σε υποκλινικές βλάβες (μη παθογνωμονικό, χαμηλή ειδικότητα).

Δερματοσκόπηση

Ανάδειξη χαρακτηριστικού αγγειακού προτύπου (mosaic, γαρίφαλο). Αυξάνει την ακρίβεια της διάγνωσης.

Ουρηθροσκόπηση / πρωκτοσκόπηση

Σε βλάβες περί το ουρητρικό στόμιο, αιματουρία ή κονδυλώματα στο περίνεο/πρωκτό — αποκλεισμός ενδοουρηθρικών ή πρωκτικών εντοπίσεων.

Βιοψία

Σε ασαφείς, χρωματισμένες (μελανίνη), έλκος, αιμορραγούσες, υποτροπιάζουσες βλάβες ή σε ανοσοκατασταλμένους — αποκλεισμός Bowenoid papulosis, καρκίνου in situ ή SCC.

Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ

Σερολογικός έλεγχος για HIV, σύφιλη, ηπατίτιδες B/C. PCR ουρήθρας για χλαμύδια και γονόρροια. Σε γυναίκες σύντροφούς: Παπ τεστ.

Θεραπεία

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον HPV από τον οργανισμό — η αντιμετώπιση στοχεύει στις ορατές βλάβες και τη μείωση της μεταδοτικότητας.

Αυτο-εφαρμοζόμενες θεραπείες

Imiquimod 5% κρέμα (ανοσοτροποποιητής) — 3 φορές/εβδομάδα έως 16 εβδομάδες, ποσοστό εκκαθάρισης 35-50%. Podophyllotoxin 0.5% διάλυμα — 2 φορές/ημέρα × 3 ημέρες, παύση 4 ημέρες, κύκλος έως 4 εβδομάδες, εκκαθάριση 45-77%. Sinecatechins 15% (πράσινο τσάι) — 3 φορές/ημέρα έως 16 εβδομάδες, εκκαθάριση 55%.

Ιατρικές καταστροφικές θεραπείες

Κρυοθεραπεία (υγρό άζωτο) — εφαρμογή κάθε 1-2 εβδομάδες, εκκαθάριση 60-90%, κατάλληλη για λίγες-μέτριες βλάβες. TCA 80-90% — χημικό κατάλυμα εβδομαδιαίο. Διαθερμοπηξία / ηλεκτροχειρουργική για σκληρές βλάβες.

Χειρουργική εξαίρεση & CO₂ laser

Επιλογή για εκτεταμένες, υποτροπιάζουσες, ανθεκτικές ή ενδοουρηθρικές βλάβες. CO₂ laser: ακριβής εξάχνωση με ελάχιστο ουλώδες αποτέλεσμα. Χρειάζεται μάσκα προστασίας (HPV στον καπνό). Εκκαθάριση 60-90%.

Επιλογή θεραπείας ανά κατάσταση

Λίγες μικρές βλάβες: imiquimod ή κρυοθεραπεία. Πολλαπλές βλάβες: συνδυαστική προσέγγιση (laser/χειρουργική + imiquimod). Ενδοουρηθρικά: ηλεκτροεξαίρεση/laser υπό κυστεοσκόπηση. Εγκυμοσύνη: ΜΟΝΟ κρυοθεραπεία/TCA/χειρουργική (όχι imiquimod ή podophyllotoxin).

Υποτροπή & παρακολούθηση

Υποτροπή σε 30-70% εντός 6 μηνών μετά την αρχική θεραπεία.
Λόγος: παραμονή ιού σε γειτονικά εκ φύσεως φυσιολογικά κύτταρα (latent infection).
Επανεκτίμηση μετά από 4-6 εβδομάδες — αξιολόγηση ανταπόκρισης.
Παρακολούθηση κάθε 3 μήνες για 6-12 μήνες μετά την επούλωση.
Παράγοντες αυξημένης υποτροπής: ανοσοκαταστολή, κάπνισμα, αδιάγνωστος ή αντίσταση τύπος HPV, μη συμμόρφωση.
Εμβολιασμός με Gardasil-9 μετά τη θεραπεία μπορεί να μειώσει την υποτροπή.
Σε επαναλαμβανόμενες υποτροπές: βιοψία για αποκλεισμό κακοήθειας, έλεγχος ανοσιακού (HIV).

Πρόληψη

Εμβολιασμός Gardasil-9 (9-δύναμο) σε αγόρια και κορίτσια 9-14 ετών — προστασία >90% για τύπους 6, 11, 16, 18.
Catch-up εμβολιασμός έως 26 ετών (και έως 45 σε επιλεγμένες περιπτώσεις).
Χρήση προφυλακτικού — μειώνει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο.
Περιορισμός σεξουαλικών συντρόφων.
Διακοπή καπνίσματος — επηρεάζει την ανοσιακή απάντηση.
Παπ τεστ σε γυναίκες σύντροφούς για ανίχνευση τραχηλικής δυσπλασίας.
Ανοσοκαταστολή: στενή παρακολούθηση και εμβολιασμός.
Ενημέρωση και κοινός προγραμματισμός με τον/την σύντροφο.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι τα κονδυλώματα;

Καλοήθεις δερματικές βλάβες που προκαλούνται από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), κυρίως τους τύπους χαμηλού κινδύνου 6 και 11 (90% των περιπτώσεων). Είναι από τα συχνότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα παγκοσμίως.

Πώς μεταδίδονται;

Μέσω σεξουαλικής επαφής (κολπικής, πρωκτικής, στοματικής) με δερματική επαφή. Το προφυλακτικό μειώνει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, διότι ο HPV μεταδίδεται και από περιοχές που δεν καλύπτονται. Περίοδος επώασης 3 εβδομάδες έως 8 μήνες (μέση 2-3 μήνες).

Πώς εμφανίζονται κλινικά;

Εξωφυτικές βλάβες σε σχήμα κουνουπιδιού ή λοφίο, χρώματος δέρματος έως ροζ ή καστανού. Εντοπίζονται σε βάλανο, πόσθη, στέλεχος πέους, χαλινό, όσχεο, περινεϊκή και περιπρωκτική περιοχή. Συνήθως ανώδυνα, μερικές φορές κνησμός ή αιμορραγία.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Κλινική εξέταση (πλήρης γεννητικός και πρωκτικός έλεγχος). Δοκιμασία με 5% οξικό οξύ (acetowhitening) για ανάδειξη υποκλινικών βλαβών. Δερματοσκόπηση. Βιοψία σε ασαφείς, χρωματισμένες, ραγισμένες ή υποτροπιάζουσες βλάβες — αποκλεισμός Bowenoid papulosis ή SCC.

Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον HPV — αντιμετωπίζονται οι ορατές βλάβες. Επιλογές: αυτο-εφαρμοζόμενες (imiquimod 5% κρέμα, podophyllotoxin 0.5%, sinecatechins 15%) ή ιατρικές (κρυοθεραπεία υγρού αζώτου, TCA 80-90%, χειρουργική εξαίρεση, διαθερμοπηξία, CO₂ laser).

Υποτροπιάζουν;

Ναι, σε μεγάλο ποσοστό. 30-70% των ασθενών παρουσιάζουν υποτροπή εντός 6 μηνών μετά την αρχική θεραπεία, λόγω παραμονής ιού σε γειτονικό φυσιολογικό δέρμα. Συστήνεται παρακολούθηση 6-12 μηνών.

Σχετίζονται με καρκίνο;

Οι τύποι 6 και 11 (που προκαλούν τα κλασικά κονδυλώματα) έχουν χαμηλό ογκογόνο δυναμικό. Όμως οι ασθενείς συχνά συν-φέρουν τύπους HPV υψηλού κινδύνου (16, 18). Συνιστάται ολική εκτίμηση και εξέταση ορθοπρωκτικά σε ομοφυλόφιλους άνδρες, καθώς και έλεγχος της συντρόφου (Παπ τεστ).

Πώς προλαμβάνονται;

Εμβολιασμός με Gardasil-9 (9-δύναμο) σε αγόρια και κορίτσια 9-14 ετών — προστασία >90% για τύπους 6, 11, 16, 18. Χρήση προφυλακτικού. Περιορισμός σεξουαλικών συντρόφων. Ενημέρωση και έλεγχος συντρόφων. Διακοπή καπνίσματος (επηρεάζει ανοσιακή απάντηση).

Πρέπει να ενημερώσω τον/την σύντροφό μου;

Ναι. Συνιστάται ειδοποίηση των σεξουαλικών συντρόφων του τελευταίου εξαμήνου για κλινική εξέταση, ακόμα και αν δεν έχουν ορατές βλάβες. Επιπρόσθετα, έλεγχος για άλλα ΣΜΝ (HIV, σύφιλη, ηπατίτιδες) και Παπ τεστ για τη γυναίκα σύντροφο.

Σχετικά θέματα

Κονδυλώματα ουρήθρας Μαργαριτοειδείς βλατίδες Μολυσματική τέρμινθος Έρπητας γεννητικών οργάνων Καρκίνος πέους

Έχετε κονδυλώματα; Διακριτική και αποτελεσματική αντιμετώπιση

Επικοινωνήστε για εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση με σύγχρονες τεχνικές (CO₂ laser, κρυοθεραπεία, ανοσοτροποποιητές) και πλήρη έλεγχο για ΣΜΝ.

Εθνικής Αντιστάσεως 18, 2ος Όροφος, Ρόδος|+30 2241 031123|Κλείστε Ραντεβού

Επιστημονική βιβλιογραφία

EAU Guidelines on Sexually Transmitted Infections (2024) — uroweb.org
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. CDC MMWR Recomm Rep 2021;70(4):1-187 — cdc.gov
Gilson R, Nugent D, Werner RN, et al. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol 2020;34(8):1644-1653 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Garland SM, Steben M, Sings HL, et al. Quadrivalent HPV vaccine: 4-year end-of-study analysis. Lancet Infect Dis 2009;9(3):203-12 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Lacey CJ, Woodhall SC, Wikstrom A, Ross J. 2012 European guideline for management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol 2013;27(3):e263-70 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Γνωρίστε τον ιατρό

Δρ. Μαρίνος Βασιλάς, Ουρολόγος – Ανδρολόγος

Ο Δρ. Μαρίνος Βασιλάς προσφέρει εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπεία των κονδυλωμάτων με σύγχρονες τεχνικές (CO₂ laser, κρυοθεραπεία, ανοσοτροποποιητές) και πλήρη έλεγχο ΣΜΝ σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες EAU 2024 και CDC STI 2021.

Δείτε το πλήρες προφίλ

▶ Γρήγορη Απάντηση