1. Η Κλινική μου Προσέγγιση στα Χλαμύδια
Στο ιατρείο μου στη Ρόδο βλέπω συχνά δύο διαφορετικά σενάρια: άνδρες με καύσο και έκκριμα που ζητούν άμεση αντιμετώπιση, και άνδρες που ανακαλύπτουν τυχαία ένα θετικό Chlamydia trachomatis σε ένα routine STI panel, χωρίς κανένα σύμπτωμα.
Σε αντίθεση με άλλους μικροοργανισμούς που μπορεί να αποικίζουν το ουρογεννητικό σύστημα χωρίς κλινική σημασία, ένα επιβεβαιωμένο θετικό test για Chlamydia trachomatis δεν πρέπει να αγνοείται — χρειάζεται κατάλληλη θεραπεία, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Στην πράξη ακολουθώ πάντα:
- Θεραπεία κάθε επιβεβαιωμένου θετικού test, ανεξαρτήτως συμπτωμάτων.
- Αξιολόγηση και ενημέρωση των πρόσφατων σεξουαλικών συντρόφων.
- Έλεγχο και για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ανάλογα με το ιστορικό.
- Σωστό προγραμματισμό επανελέγχου για επαναμόλυνση, ξεχωριστά από το test of cure.
Στόχος αυτού του οδηγού είναι μια ιατρικά ακριβής, patient-friendly εικόνα για τα χλαμύδια — χωρίς φόβο, αλλά και χωρίς υποβάθμιση μιας πραγματικής λοίμωξης.
2. Τι Είναι τα Χλαμύδια
Τα χλαμύδια προκαλούνται από το βακτήριο Chlamydia trachomatis και αποτελούν μία από τις συχνότερες βακτηριακές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Μεταδίδονται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής και μπορούν να προσβάλλουν την ουρήθρα, τον τράχηλο, το ορθό και άλλες ανατομικές θέσεις, ανάλογα με το είδος της έκθεσης.
Μεγάλο ποσοστό λοιμώξεων μπορεί να είναι ασυμπτωματικό. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα περαιτέρω μετάδοσης και επιπλοκών.
Μην συγχέετε το Chlamydia trachomatis με άλλους μικροοργανισμούς του γένους Chlamydia — η κλινική σημασία και η αντιμετώπιση διαφέρουν.
3. Πώς Μεταδίδονται
Η μετάδοση μπορεί να συμβεί μέσω:
- Κολπικής σεξουαλικής επαφής
- Πρωκτικής σεξουαλικής επαφής
- Άλλων εκθέσεων ανάλογα με την ανατομική θέση (π.χ. στοματογεννητική επαφή)
- Από μητέρα σε νεογνό κατά τον τοκετό, όπου σχετικό
Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη μετάδοση — ένα ασυμπτωματικό άτομο μπορεί εξίσου να μεταδώσει τη λοίμωξη σε σεξουαλικό σύντροφο.
4. Μπορεί να Υπάρχουν Χωρίς Συμπτώματα;
Ναι. Τα χλαμύδια συχνά δεν προκαλούν συμπτώματα.
Γι᾽ αυτό η διάγνωση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην παρουσία ή απουσία ενοχλημάτων. Σε αντίθεση όμως με απλό αποικισμό, ένα επιβεβαιωμένο θετικό test για Chlamydia trachomatis χρειάζεται πάντα κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση, ακόμη κι αν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός.
5. Χρόνος Εμφάνισης Συμπτωμάτων & Σχέσεις
Πότε Εμφανίζονται τα Συμπτώματα;
Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, μπορεί να μην εμφανιστούν αμέσως μετά την έκθεση. Αρκετές λοιμώξεις παραμένουν ασυμπτωματικές για μεγάλο διάστημα. Ο χρόνος εμφάνισης συμπτωμάτων δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με βεβαιότητα για να προσδιοριστεί πότε ακριβώς έγινε η μετάδοση.
Χλαμύδια & Σχέσεις / Απιστία
Ένα θετικό αποτέλεσμα αποδεικνύει λοίμωξη, αλλά δεν μπορεί από μόνο του να αποδείξει με ακρίβεια πότε αποκτήθηκε ούτε να καθορίσει ποιος σύντροφος τη μετέδωσε. Αποφύγετε οποιαδήποτε μη ιατρική εικασία βασισμένη στο timing των συμπτωμάτων ή του θετικού αποτελέσματος.
6. Συμπτώματα σε Άνδρες & Γυναίκες
Συμπτώματα στους Άνδρες
Κάψιμο / τσούξιμο κατά την ούρηση
Ουρηθρικό έκκριμα
Ερεθισμός ή ενόχληση της ουρήθρας
Κνησμός ή δυσφορία στο στόμιο της ουρήθρας
Πόνος ή δυσφορία στους όρχεις/επιδιδυμίδα σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Συμπτώματα ουρηθρίτιδας
Πολλοί άνδρες μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικοί.
Συμπτώματα στις Γυναίκες
- Ασυμπτωματική λοίμωξη, πολύ συχνά
- Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
- Δυσουρία
- Αιμορραγία μετά από επαφή ή μεταξύ περιόδων, σε κατάλληλο κλινικό context
- Πυελικό άλγος σε περίπτωση ανιούσας λοίμωξης
Στις γυναίκες, η μη θεραπευμένη λοίμωξη μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονώδη νόσο πυέλου (PID) και αναπαραγωγικές επιπλοκές, γι᾽ αυτό η έγκαιρη θεραπεία έχει ιδιαίτερη σημασία.
7. Πώς Γίνεται η Εξέταση
Η προτιμώμενη σύγχρονη μέθοδος διάγνωσης είναι το μοριακό test NAAT / PCR, το οποίο έχει την υψηλότερη ευαισθησία για την ανίχνευση Chlamydia trachomatis.
Ανάλογα με το φύλο, την ανατομική θέση, το είδος της σεξουαλικής έκθεσης και το εργαστηριακό protocol, μπορεί να χρησιμοποιούνται:
Πρώτο πρωινό ούρημα (first-catch / first-void urine)
Ουρηθρικό δείγμα
Κολπικό / τραχηλικό δείγμα
Ορθικό ή φαρυγγικό δείγμα, όταν υπάρχει αντίστοιχη έκθεση και ένδειξη
Δεν υπάρχει ένα μόνο «universal» δείγμα — η επιλογή εξατομικεύεται.
8. PCR Ούρων & Χρόνος Εξέτασης μετά την Επαφή
PCR Ούρων στους Άνδρες
Το δείγμα first-catch / first-void urine (το πρώτο τμήμα της ούρησης) δεν είναι το ίδιο με το τυχαίο midstream δείγμα ούρων που χρησιμοποιείται συνήθως για καλλιέργεια ουρολοίμωξης. Οι οδηγίες προετοιμασίας (π.χ. χρόνος αποχής από προηγούμενη ούρηση) πρέπει να ακολουθούν τις συγκεκριμένες οδηγίες του εργαστηρίου ή του test που χρησιμοποιείται.
Πότε Μετά την Επαφή Μπορεί να Γίνει το Test;
Δεν υπάρχει ένα καθολικό «παράθυρο» εξέτασης που να ισχύει με βεβαιότητα σε όλες τις περιπτώσεις. Πολύ πρώιμος έλεγχος αμέσως μετά από πιθανή έκθεση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να χρειαστεί επανεκτίμηση αργότερα — ένα πρώιμο αρνητικό αποτέλεσμα δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα καθησυχαστικό. Συζητήστε με τον ιατρό σας τον κατάλληλο χρόνο εξέτασης ανάλογα με τη δική σας έκθεση.
9. Έλεγχος και για Άλλα ΣΜΝ
Ανάλογα με το ιστορικό και την έκθεση, σε ασθενή με χλαμύδια μπορεί να υπάρχει ένδειξη αξιολόγησης και για:
Γονόρροια
HIV
Σύφιλη
Mycoplasma genitalium, σε κατάλληλες περιπτώσεις
Ηπατίτιδες, ανάλογα με το risk profile
Δεν συνιστάται το ίδιο πλήρες panel σε όλους ανεξαιρέτως — το εξατομικεύει ο θεράπων ιατρός.
10. Χλαμύδια & Ουρηθρίτιδα
Τα χλαμύδια αποτελούν σημαντικό αίτιο μη γονοκοκκικής ουρηθρίτιδας.
Η σχέση αυτή εκδηλώνεται συχνά με δυσουρία, ουρηθρικό έκκριμα και ουρηθρικό ερεθισμό. Δείτε τον πλήρη οδηγό για την Ουρηθρίτιδα.
11. Χλαμύδια & Επιδιδυμίτιδα
Σε σεξουαλικά ενεργούς άνδρες, το Chlamydia trachomatis μπορεί να σχετίζεται με οξεία επιδιδυμίτιδα. Πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Μονόπλευρος πόνος οσχέου
Ευαισθησία
Διόγκωση
Συνοδά συμπτώματα ουρηθρίτιδας
Αιφνίδιος έντονος πόνος στον όρχι πρέπει να αξιολογείται επειγόντως για αποκλεισμό συστροφής όρχεως.
12. Χλαμύδια & Προστατίτιδα
Η ουρηθρίτιδα και η σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη διαφορική διάγνωση της προστατίτιδας, ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιστορικό. Ωστόσο, το Chlamydia trachomatis δεν αποτελεί αυτόματα την αιτία κάθε χρόνιας προστατίτιδας — χρειάζεται πλήρης κλινική αξιολόγηση.
13. Χλαμύδια & Ανδρική Γονιμότητα
Έχουν μελετηθεί πιθανές επιδράσεις μέσω φλεγμονής του γεννητικού συστήματος, επιδιδυμίτιδας και πιθανών μεταβολών σε παραμέτρους σπέρματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε λοίμωξη από χλαμύδια προκαλεί ανδρική υπογονιμότητα. Σε άνδρα με υπογονιμότητα και σχετικό ιστορικό μπορεί να απαιτείται συνολική ανδρολογική εκτίμηση.
14. Πώς Θεραπεύονται τα Χλαμύδια
Πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη που θεραπεύεται με κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή. Σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες (CDC 2021), η πρώτης γραμμής επιλογή είναι συνήθως ένα αντιβιοτικό της κατηγορίας των τετρακυκλινών (π.χ. doxycycline) για περίπου μία εβδομάδα, με εναλλακτικές επιλογές όπως μονήρης δόση μακρολίδης ή φθοριοκινολόνης να χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες κλινικές καταστάσεις (π.χ. εγκυμοσύνη, ανοχή στη θεραπεία).
Η ακριβής επιλογή διαφοροποιείται ανάλογα με την ανατομική θέση της λοίμωξης (π.χ. ορθική λοίμωξη), την εγκυμοσύνη, τη συμμόρφωση, πιθανές συλλοιμώξεις και άλλους κλινικούς παράγοντες — η απόφαση ανήκει στον θεράποντα ιατρό.
Αυτή η ενότητα δεν αποτελεί οδηγία αυτοθεραπείας. Δεν αναφέρονται εμπορικά σκευάσματα ούτε ακριβείς δοσολογίες για λήψη χωρίς ιατρική συνταγή.
15. Σύντροφος & Επιστροφή στη Σεξουαλική Δραστηριότητα
Πρέπει να Θεραπευτεί και ο/η Σύντροφος;
Ναι — η αξιολόγηση, εξέταση και θεραπεία των πρόσφατων σεξουαλικών συντρόφων είναι σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης. Σύμφωνα με το CDC, συνιστάται αξιολόγηση συντρόφων με τους οποίους υπήρξε επαφή τις τελευταίες 60 ημέρες πριν την έναρξη συμπτωμάτων ή τη διάγνωση· ο πιο πρόσφατος σύντροφος αξιολογείται πάντα, ακόμη κι αν η τελευταία επαφή ήταν παλαιότερη.
Πότε Μπορώ να Έχω Ξανά Σεξουαλική Επαφή;
Σύμφωνα με το CDC, συνιστάται αποχή από σεξουαλική επαφή για 7 ημέρες μετά από μονήρη δόση θεραπείας, ή μέχρι να ολοκληρωθεί ένα 7ήμερο θεραπευτικό σχήμα και να υποχωρήσουν τυχόν συμπτώματα — και επιπλέον μέχρι να έχουν θεραπευτεί και οι σύντροφοι, ώστε να αποφευχθεί επαναμόλυνση.
16. Test of Cure, Επανέλεγχος & Επαναμόλυνση
Test of Cure vs Επανέλεγχος για Επαναμόλυνση
Αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Το test of cure (επανεξέταση για επιβεβαίωση ίασης) δεν χρειάζεται πάντα σε μη έγκυες/έγκυους ασθενείς μετά από σωστή θεραπεία — σύμφωνα με το CDC, συνιστάται μόνο όταν υπάρχει αμφιβολία συμμόρφωσης, επιμονή συμπτωμάτων ή υποψία επαναμόλυνσης, και όχι νωρίτερα από 4 εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας (νωρίτερος έλεγχος μπορεί να δώσει ψευδώς θετικό αποτέλεσμα από μη βιώσιμο μικροοργανισμό).
Ξεχωριστά, η επαναμόλυνση είναι συχνό και σημαντικό πρόβλημα — συνήθως προκύπτει από μη θεραπευμένο σύντροφο ή νέα έκθεση, όχι από αποτυχία της θεραπείας. Το CDC συνιστά επανέλεγχο περίπου 3 μήνες μετά τη θεραπεία, ανεξάρτητα από το αν πιστεύετε ότι ο σύντροφος θεραπεύτηκε.
Μπορώ να Ξανακολλήσω;
Ναι.
Η προηγούμενη λοίμωξη και η επιτυχής θεραπεία δεν δημιουργούν αξιόπιστη προστατευτική ανοσία. Επαναμόλυνση μπορεί να συμβεί από μη θεραπευμένο σύντροφο, νέο μολυσμένο σύντροφο, ή νέα έκθεση.
17. Χλαμύδια & Εγκυμοσύνη
Η εγκυμοσύνη αλλάζει σημαντικά την επιλογή φαρμακευτικής αγωγής (ορισμένα αντιβιοτικά αντενδείκνυνται σε συγκεκριμένα στάδια της κύησης). Υπάρχουν ειδικές συστάσεις για follow-up: σε αντίθεση με τους μη έγκυους ασθενείς, στην εγκυμοσύνη συνιστάται test of cure περίπου 4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία, καθώς και επανέλεγχος στους 3 μήνες.
Χρειάζεται πάντα μαιευτική/γυναικολογική αξιολόγηση. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αυθαίρετα αντιβιοτικά στην εγκυμοσύνη — η επιλογή γίνεται αποκλειστικά από τον θεράποντα γυναικολόγο/μαιευτήρα.
18. Χλαμύδια vs Ureaplasma, Mycoplasma, Γονόρροια
Chlamydia trachomatis vs Ureaplasma
Chlamydia trachomatis
- Καθιερωμένο βακτηριακό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα
- Θετικό NAAT έχει σαφή κλινική σημασία
- Απαιτεί κατάλληλη αντιμετώπιση και διαχείριση συντρόφων
Ureaplasma
- Μπορεί να υπάρχει ως ασυμπτωματικός αποικισμός
- Η ανίχνευσή του δεν έχει πάντα την ίδια κλινική σημασία
Chlamydia trachomatis vs Mycoplasma genitalium
Πρόκειται για διαφορετικά παθογόνα, με διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η μικροβιακή αντοχή (ιδίως στα μακρολίδια) έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία στο Mycoplasma genitalium, σε αντίθεση με τα χλαμύδια όπου η αντοχή είναι λιγότερο συχνό πρόβλημα στην κλινική πράξη.
Chlamydia trachomatis vs Γονόρροια
Και τα δύο είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που μπορούν να προκαλέσουν ουρηθρίτιδα, μπορεί να συνυπάρχουν στον ίδιο ασθενή, και έχουν διαφορετική θεραπεία — γι᾽ αυτό συχνά ελέγχονται μαζί στο ίδιο test panel.
19. Πρόληψη
- Σωστή και συνεπής χρήση προφυλακτικού
- Έγκαιρη εξέταση όταν υπάρχει σχετική έκθεση ή κίνδυνος
- Αξιολόγηση και θεραπεία των σεξουαλικών συντρόφων
- Αποχή από σεξουαλική επαφή μέχρι να ολοκληρωθεί κατάλληλα η αντιμετώπιση
- Τακτικό screening σε ομάδες όπου συνιστάται από τις κατευθυντήριες οδηγίες
Το προφυλακτικό μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο, αλλά δεν τον εξαφανίζει 100%.
20. Πότε Χρειάζεται Ουρολόγος
Επίμονη ουρηθρίτιδα
Πόνος ή διόγκωση όρχεως / επιδιδυμίδας
Υποτροπή συμπτωμάτων
Επιμονή συμπτωμάτων παρά τη θεραπεία
Αιματουρία
Υπογονιμότητα
Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα
Πιθανή προστατίτιδα
Ασαφή ή πολλαπλά θετικά STI tests
21. Επείγοντα Σημάδια (Red Flags)
Ζητήστε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση σε περίπτωση:
- Ξαφνικού, έντονου πόνου στον όρχι
- Σημαντικής διόγκωσης του οσχέου
- Υψηλού πυρετού
- Σοβαρής γενικής επιδείνωσης
- Έντονου πυελικού άλγους στις γυναίκες
Ο αιφνίδιος οξύς πόνος στον όρχι απαιτεί επείγουσα αξιολόγηση για αποκλεισμό συστροφής όρχεως.
22. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι τα χλαμύδια;
Τα χλαμύδια είναι λοίμωξη από το βακτήριο Chlamydia trachomatis, μία από τις συχνότερες βακτηριακές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Μεταδίδονται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής και μπορούν να προσβάλλουν την ουρήθρα, τον τράχηλο, το ορθό και άλλες περιοχές ανάλογα με την έκθεση.
Ποια είναι τα συμπτώματα στους άνδρες;
Μπορεί να περιλαμβάνουν καύσο κατά την ούρηση, ουρηθρικό έκκριμα, ερεθισμό της ουρήθρας ή δυσφορία στον όρχι/επιδιδυμίδα. Πολλοί άνδρες όμως παραμένουν εντελώς ασυμπτωματικοί.
Μπορώ να έχω χλαμύδια χωρίς συμπτώματα;
Ναι, πολύ συχνά. Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη λοίμωξη, γι᾽ αυτό η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην παρουσία ενοχλημάτων.
Πώς γίνεται η εξέταση για χλαμύδια;
Η προτιμώμενη σύγχρονη μέθοδος είναι το μοριακό test NAAT/PCR, σε δείγμα πρώτου πρωινού ουρήματος, ουρηθρικό ή κολπικό/τραχηλικό επίχρισμα, ή ορθικό/φαρυγγικό δείγμα όπου υπάρχει σχετική έκθεση.
Πότε μετά από επαφή μπορώ να κάνω PCR;
Δεν υπάρχει ένα καθολικό «παράθυρο» που να ισχύει για όλες τις περιπτώσεις. Πολύ πρώιμος έλεγχος αμέσως μετά από πιθανή έκθεση μπορεί να χρειαστεί επανεκτίμηση αργότερα — συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για τον κατάλληλο χρόνο εξέτασης στη δική σας περίπτωση.
Πώς θεραπεύονται τα χλαμύδια;
Πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη που θεραπεύεται με κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες. Η επιλογή εξατομικεύεται ανάλογα με την ανατομική θέση, την εγκυμοσύνη και άλλους παράγοντες.
Πρέπει να θεραπευτεί και ο σύντροφός μου;
Ναι. Η αξιολόγηση και θεραπεία των πρόσφατων σεξουαλικών συντρόφων είναι βασικό μέρος της αντιμετώπισης, ώστε να αποφευχθεί επαναμόλυνση.
Πότε μπορώ να έχω ξανά σεξουαλική επαφή;
Χρειάζεται αποχή μέχρι να ολοκληρωθεί η κατάλληλη θεραπεία (και η υποχώρηση τυχόν συμπτωμάτων) και μέχρι να έχουν θεραπευτεί και οι σύντροφοι, ώστε να αποφευχθεί μετάδοση και επαναμόλυνση.
Χρειάζεται επανέλεγχος μετά τη θεραπεία;
Ένα «test of cure» δεν χρειάζεται πάντα σε μη έγκυες/έγκυους ασθενείς μετά από σωστή θεραπεία, εκτός αν επιμένουν συμπτώματα ή υπάρχει αμφιβολία συμμόρφωσης. Ξεχωριστά, συνιστάται επανέλεγχος για πιθανή επαναμόλυνση μερικούς μήνες μετά τη θεραπεία.
Μπορούν τα χλαμύδια να προκαλέσουν υπογονιμότητα;
Έχουν μελετηθεί πιθανές επιδράσεις μέσω φλεγμονής του γεννητικού συστήματος και επιδιδυμίτιδας, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε λοίμωξη οδηγεί σε υπογονιμότητα. Σε άνδρα με σχετικό ιστορικό μπορεί να χρειάζεται ανδρολογική αξιολόγηση.
Σχετικά Θέματα
Θετικό Chlamydia PCR ή Συμπτώματα Ουρηθρίτιδας;
Τα χλαμύδια μπορεί να υπάρχουν χωρίς συμπτώματα. Ένα θετικό αποτέλεσμα χρειάζεται σωστή αντιμετώπιση τόσο για τον ασθενή όσο και για την πρόληψη επαναμόλυνσης από μη θεραπευμένο σύντροφο. Κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στη Ρόδο για ολοκληρωμένη αξιολόγηση.
Βιβλιογραφία – Πηγές
- CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021 — Chlamydial Infections — cdc.gov
- EAU Guidelines on Urological Infections — uroweb.org
- IUSTI (International Union against Sexually Transmitted Infections) — Guidelines & Position Statements — iusti.org
Ιατρική Επιμέλεια

Δρ. Μαρίνος Βασίλας
Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Μαρίνος Βασίλας εφαρμόζει στο ιατρείο του στη Ρόδο εξατομικευμένη προσέγγιση στη διερεύνηση και αντιμετώπιση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της EAU, του CDC και της IUSTI.
Γνωρίστε τον ΙατρόΤο περιεχόμενο αυτής της σελίδας είναι αποκλειστικά ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική εξέταση. Δεν πρέπει να λαμβάνονται αντιβιοτικά αυθαίρετα. Η θεραπεία και η παρακολούθηση εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη κλινική περίπτωση και τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες.