Τι είναι ο Καρκίνος της Ουρήθρας
Ο πρωτοπαθής καρκίνος της ουρήθρας είναι σπάνιος (επίπτωση ~4 ανά εκατομμύριο). Αντιπροσωπεύει <1% όλων των κακοηθειών του ουροποιητικού. Είναι ο μοναδικός ουρολογικός καρκίνος που απαντάται 2–3 φορές πιο συχνά στις γυναίκες απ' ό,τι στους άνδρες.
Ιστολογικοί τύποι
- Πλακώδες καρκίνωμα (~75%): πιο συχνό, ιδιαίτερα στην πρόσθια ουρήθρα. Συσχέτιση με HPV και χρόνιο ερεθισμό.
- Ουροθηλιακό καρκίνωμα (~15%): κυρίως στην οπίσθια ουρήθρα. Συχνά συνυπάρχει με καρκίνο κύστης.
- Αδενοκαρκίνωμα (~5%): συχνά σχετίζεται με ουρηθρικά εκκολπώματα στις γυναίκες ή αδένες Cowper στους άνδρες.
- Μελάνωμα, σαρκώματα (<1%).
Παράγοντες Κινδύνου
- Χρόνια ουρηθρικά στενώματα (ιδιαίτερα μετα-γονορροϊκά).
- Επανειλημμένες ουρολοιμώξεις και χρόνια ουρηθρίτιδα.
- HPV λοίμωξη — ιδίως υψηλού κινδύνου τύποι 16/18.
- Ουρηθρικά εκκολπώματα (γυναίκες) — ~6% εξαλλάσσονται κακοήθως.
- Χρόνια κάθεση ενδοουρηθρικού καθετήρα.
- Lichen sclerosus (Balanitis Xerotica Obliterans).
- Προηγούμενος καρκίνος κύστης ή ουρητήρα.
- Ηλικία >50 ετών.
- Κάπνισμα.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα είναι μη ειδικά και συχνά απουσιάζουν στα αρχικά στάδια — γι' αυτό η διάγνωση καθυστερεί:
- Μακροσκοπική αιματουρία ή ουρηθρική αιμορραγία (συχνότερο σύμπτωμα).
- Ψηλαφητή μάζα στο περίνεο, στο πέος ή στο εξώτερο στόμιο.
- Αποφρακτικά συμπτώματα — αδυναμία ροής, καθυστέρηση έναρξης.
- Ασκητικά συμπτώματα — δυσουρία, συχνουρία.
- Ουρηθρικό έκκριμα.
- Πόνος ή δυσφορία στο περίνεο/πέος.
- Πριαπισμός (στους άνδρες, σπάνια).
- Λεμφαδενική διόγκωση στους βουβώνες (μετάσταση).
- Επώδυνη ή αιματηρή εκσπερμάτιση.
Διάγνωση & Σταδιοποίηση
1. Κλινική εξέταση
Επισκόπηση εξώτερου στομίου, ψηλάφηση πέους/περινέου, δακτυλική εξέταση πρωκτού (άνδρες), κολπική εξέταση (γυναίκες), ψηλάφηση βουβωνικών λεμφαδένων.
2. Ουρηθροσκόπηση + βιοψία
Διαγνωστικός χρυσός κανόνας. Άμεση οπτικοποίηση και ιστολογική επιβεβαίωση.
3. MRI πυέλου
Καλύτερη απεικόνιση τοπικής επέκτασης (T-stage), διήθηση γειτονικών οργάνων, επικέντρωση εκλογής για χειρουργικό σχεδιασμό.
4. CT θώρακος/κοιλίας/πυέλου
Ανίχνευση μεταστάσεων (πνεύμονες, ήπαρ) και αξιολόγηση οπισθοπεριτοναϊκών λεμφαδένων.
5. Σταδιοποίηση TNM
T1 (υποεπιθηλιακός συνδετικός ιστός) → T2 (σπογγώδες σώμα/προστάτης) → T3 (σηραγγώδη σώματα/τράχηλος μήτρας) → T4 (γειτονικά όργανα).
Θεραπεία
Εξατομικεύεται ανά εντοπισμό, στάδιο, ιστολογικό τύπο και προσδοκίες ασθενούς:
Πρόσθια ουρήθρα — εντοπισμένη νόσος
- Ενδοσκοπική εξάχνωση/μερική εκτομή: για επιφανειακές βλάβες (Ta, T1) με laser ή TUR.
- Μερική ουρηθρεκτομή / πεεκτομή: για διηθητικές βλάβες με διατήρηση κάποιας λειτουργικότητας.
- Ολική πεεκτομή + περινεϊκή ουρηθροστομία: για εκτεταμένες βλάβες.
Οπίσθια ουρήθρα / προχωρημένη νόσος
- Ριζική κυστεοπροστατουρηθρεκτομή με εκτροπή ούρων (άνδρες) ή πρόσθια εκτομή πυέλου (γυναίκες — κυστεοουρηθρεκτομή ± υστερεκτομή).
- Βουβωνική / πυελική λεμφαδενεκτομή: σε ψηλαφητούς ή θετικούς λεμφαδένες.
Πολυτροπική προσέγγιση
- Νεοεπικουρική χημειοθεραπεία (cisplatin-based) για τοπικά προχωρημένα.
- Ακτινοθεραπεία: για πλακώδες καρκίνωμα — μπορεί να αντικαταστήσει το χειρουργείο σε επιλεγμένες περιπτώσεις (διατήρηση οργάνου).
- Ανοσοθεραπεία (checkpoint inhibitors): για μεταστατική νόσο.
Πρόγνωση & Παρακολούθηση
5ετής ολική επιβίωση εξαρτάται έντονα από το στάδιο:
- Στάδιο I (T1N0M0): 70–85%.
- Στάδιο II: 50–60%.
- Στάδιο III: 30–40%.
- Στάδιο IV: <15%.
Παρακολούθηση: κλινική εξέταση + ουρηθροσκόπηση κάθε 3 μήνες για 2 χρόνια, κάθε 6 μήνες για 5 χρόνια. CT απεικόνιση ετησίως.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι ο καρκίνος της ουρήθρας;
Σπάνιο κακόηθες νεόπλασμα που προέρχεται από το επιθήλιο της ουρήθρας. Αντιπροσωπεύει <1% όλων των ουρολογικών καρκίνων και είναι ο μοναδικός ουρολογικός καρκίνος πιο συχνός στις γυναίκες απ'ό,τι στους άνδρες.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;
Χρόνια ερεθιστικά: επανειλημμένες λοιμώξεις, στενώματα ουρήθρας (ιδιαίτερα μετά γονορροϊκή ουρηθρίτιδα), ουρηθρικά εκκολπώματα (γυναίκες), HPV-16/18, χρόνια ενδοουρηθρική κάθεση καθετήρα, lichen sclerosus.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Μακροσκοπική αιματουρία, αιμορραγία ουρήθρας, ψηλαφητή μάζα στο περίνεο/πέος/εξώτερο στόμιο, αναπτυσσόμενη απόφραξη και αδυναμία ούρησης, οσφυϊκή λεμφαδενοπάθεια. Τα συμπτώματα είναι συχνά καθυστερημένα — προκαλεί διαγνωστική καθυστέρηση.
Πώς διαγιγνώσκεται;
Ουρηθροσκόπηση + βιοψία. MRI πυέλου για σταδιοποίηση, CT θώρακος/κοιλίας για μεταστάσεις. Η ιστολογία αναγνωρίζει τύπο: ουροθηλιακό, πλακώδες (πιο συχνό), αδενοκαρκίνωμα, μελάνωμα.
Ποια η θεραπεία;
Εξατομικευμένη ανά τύπο και στάδιο: τοπική εκτομή για περιορισμένες βλάβες, μερική ή ολική ουρηθρεκτομή, εκτομή ουρήθρας με υστερεκτομή/προστατεκτομή σε προχωρημένα στάδια. Συμπληρωματική χημειοθεραπεία (cisplatin-based) και ακτινοθεραπεία ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο.
Συμπέρασμα
Ο καρκίνος της ουρήθρας είναι σπάνιος αλλά απαιτεί άμεση δράση. Η πρώιμη διάγνωση μέσω ουρηθροσκόπησης σε κάθε επίμονη αιματουρία και η εξατομικευμένη πολυτροπική θεραπεία σε εξειδικευμένο κέντρο είναι κρίσιμες για την έκβαση.
Επιστημονικές Πηγές (References)
- EAU Guidelines on Primary Urethral Carcinoma 2024 — uroweb.org
- Gakis G et al. EAU Guidelines on Primary Urethral Carcinoma. Eur Urol 2013;64:823-830.
- NCCN Guidelines Version 2.2024 — Bladder Cancer (includes Urethral Cancer section).
- Smith Y et al. Treatment outcomes of primary urethral cancer. J Urol 2020.
Γνωρίστε τον Ιατρό
Δρ. Μαρίνος Βασιλάς, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Εξειδίκευση στη διάγνωση και ογκολογική χειρουργική των σπάνιων νεοπλασμάτων του ουροποιητικού — καρκίνος ουρήθρας, ουρητήρα, νεφρικής πυέλου.
Δείτε το πλήρες προφίλ
