Τι είναι το Εκκόλπωμα Ουρήθρας
Το εκκόλπωμα ουρήθρας είναι μια εξώθηση του ουρηθρικού βλεννογόνου μέσω αδυναμίας του μυϊκού τοιχώματος, σχηματίζοντας έναν σάκο που επικοινωνεί με τον αυλό της ουρήθρας. Επιπολασμός 1–6% στις γυναίκες, με αιχμή στην ηλικία 30–60.
Ταξινόμηση κατά Leach (L/N/S/C3): θέση (αναλογικά με τον αυχένα), αριθμός εκκολπωμάτων, μέγεθος, διαμόρφωση (απλό/πολύφυσικό/circumferential).
Αίτια & Παθογένεια
Επίκτητη (πιο συχνή)
- Επαναλαμβανόμενη μόλυνση και απόφραξη των αδένων Skene (παραουρηθρικοί αδένες) — σχηματισμός αποστήματος που διαρρηγνύεται στον αυλό της ουρήθρας.
- Τραυματικός τοκετός: διάταση και ρήξη του ουρηθρικού τοιχώματος.
- Ιατρογενώς: προηγούμενη ουρηθρική χειρουργική (κρεμασίνη/sling).
- Χρόνια απόφραξη: stenosis του αυλού.
Συγγενής (σπάνια)
Παραουρηθρικές κύστες με δευτερογενή επικοινωνία.
Συμπτώματα — Τα 3 D
- Dysuria: καύσος και πόνος στην ούρηση.
- Dyspareunia: πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή — εντοπίζεται στο πρόσθιο κολπικό τοίχωμα.
- Dribbling: στάγδην ροή ούρων μετά την ούρηση (post-void dribbling) — λόγω αδειάσματος του εκκολπώματος.
Επιπλέον:
- Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις (50–80%).
- Ψηλαφητή κολπική μάζα στο πρόσθιο τοίχωμα.
- Πύον ή αίμα από την ουρήθρα κατά την πίεση.
- Χρόνιος πυελικός πόνος.
- Αιματουρία.
- Ακράτεια ούρων (από διέγερση).
Διάγνωση
1. Κλινική εξέταση
Κολπική εξέταση με ψηλάφηση πρόσθιου τοιχώματος — μάζα, ευαισθησία, εκροή πύου από την ουρήθρα κατά την πίεση.
2. MRI πυέλου με ενδοκολπικό πηνίο
Χρυσός κανόνας. Αναδεικνύει το εκκόλπωμα, τον αυχένα του, την έκταση (απλό/πολύφυσικό/circumferential), τη σχέση με τον σφικτήρα και τυχόν λίθους ή κακοήθεια εντός.
3. Ουρηθροσκόπηση
Διαπιστώνει τον αυχένα του εκκολπώματος — βοηθά στον προεγχειρητικό σχεδιασμό.
4. Ουρηθρογραφία (διπλού μπαλονιού)
Παλαιότερη μέθοδος — έχει αντικατασταθεί από MRI.
5. Ουροδυναμική
Σε υπόνοια συνυπάρχουσας ακράτειας από κρεμασίνη.
Θεραπεία
Διακολπική εκκολπωματεκτομή (transvaginal diverticulectomy)
Η θεραπεία εκλογής. Τεχνική 3 στιβάδων:
- 1η στιβάδα: ανατομή ουρηθρικού βλεννογόνου με ραφές 4-0 vicryl απορροφούμενες.
- 2η στιβάδα: περιουρηθρική fascia.
- 3η στιβάδα: κολπικό τοίχωμα — με μετατόπιση τομών για αποφυγή υπερκάλυψης ραφών (μείωση κινδύνου συριγγίου).
Σε μεγάλα ή υποτροπιάζοντα εκκολπώματα: παρεμβολή Martius flap (λιπώδης κρημνός από μεγάλο χείλος) ή κρημνός από κολπικό τοίχωμα.
Διεγχειρητικά: ουρηθρικός καθετήρας 14–21 ημέρες, υπερηβική κυστεοστομία σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Συντηρητική προσέγγιση
Μόνο σε ασυμπτωματικά μικρά εκκολπώματα (<1 cm) σε ηλικιωμένες ασθενείς υψηλού κινδύνου: παρακολούθηση + αντιβίωση κατά την υποτροπή ουρολοίμωξης.
Επιπλοκές & Πρόγνωση
- Υποτροπή εκκολπώματος (5–15%).
- Ουρηθροκολπικό συρίγγιο (5–10%) — αποφεύγεται με Martius flap σε σύνθετες περιπτώσεις.
- Ακράτεια ούρων de novo (5–10%) — από τραυματισμό σφικτήρα.
- Στένωμα ουρήθρας (1–3%).
- Επιμολύνσεις (1–5%).
- Μετεγχειρητικός χρόνιος πόνος.
Πρόγνωση: επίλυση συμπτωμάτων στο >90% σε εξειδικευμένα κέντρα.
Κίνδυνος κακοήθειας: ~6% αδενοκαρκίνωμα (clear cell, εντερικού τύπου, ουροθηλιακό). Πάντα ιστολογική εξέταση.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι το εκκόλπωμα ουρήθρας;
Σακοειδής εξώθηση του ουρηθρικού βλεννογόνου που επικοινωνεί με τον αυλό της ουρήθρας. Συναντάται κυρίως σε γυναίκες (1–6%), σπάνια σε άνδρες. Συνήθως προέρχεται από αποφραγμένους και μολυσμένους αδένες Skene.
Ποια είναι τα συμπτώματα (3 D);
Κλασική τριάδα: dysuria (καύσος), dyspareunia (πόνος στην επαφή), post-void dribbling (στάγδην ροή ούρων μετά την ούρηση). Επίσης: επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις, ψηλαφητή κολπική μάζα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Χρυσός κανόνας: MRI πυέλου με ενδοκολπικό πηνίο — αναδεικνύει με ακρίβεια το εκκόλπωμα, τον αυχένα του και τη σχέση με τον σφικτήρα. Συμπληρωματικά: ουρηθροσκόπηση, ουρηθρογραφία.
Ποια η θεραπεία;
Διακολπική εκκολπωματεκτομή (transvaginal diverticulectomy) με 3-στιβαδική σύγκλιση (Martius flap σε επιλεγμένες περιπτώσεις). Συντηρητική παρακολούθηση μόνο σε ασυμπτωματικά μικρά εκκολπώματα.
Υπάρχει κίνδυνος καρκίνου;
Ναι — ~6% κίνδυνος κακοήθους εξαλλαγής, κυρίως αδενοκαρκινώματος (clear cell). Συνίσταται πάντα ιστολογική εξέταση του εκτεμνόμενου εκκολπώματος.
Συμπέρασμα
Το εκκόλπωμα ουρήθρας είναι μια συχνά υποδιαγνωσμένη αιτία χρόνιων συμπτωμάτων στις γυναίκες. Η MRI πυέλου με ενδοκολπικό πηνίο και η διακολπική εκκολπωματεκτομή προσφέρουν οριστική θεραπεία με εξαιρετικά αποτελέσματα.
Επιστημονικές Πηγές (References)
- EAU Guidelines on Female Urology 2024 — uroweb.org
- Leach GE et al. L/N/S/C3 Classification of female urethral diverticula. Neurourol Urodyn 1993.
- Rovner ES. Urethral diverticula: a diagnostic dilemma. Curr Urol Rep 2003.
- Thomas AA et al. Urethral diverticula in 90 female patients: a study with emphasis on neoplastic alterations. J Urol 2008.
Γνωρίστε τον Ιατρό
Δρ. Μαρίνος Βασιλάς, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Εξειδίκευση στη χειρουργική γυναικολογική ουρολογία — διακολπική εκκολπωματεκτομή με τεχνική 3 στιβάδων και Martius flap.
Δείτε το πλήρες προφίλ
