Η Κλινική μου Προσέγγιση
Η στένωση πυελοουρητηρικής συμβολής είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παθήσεις στη χειρουργική ουρολογία — γιατί απαιτεί προσεκτική εκτίμηση για να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία. Για τους περισσότερους ασθενείς, ιδίως νέους, η πυελοπλαστική παραμένει ο χρυσός κανόνας.
Η ενδοπυελοτομή έχει θέση σε συγκεκριμένα κλινικά σενάρια: ασθενείς με υποτροπή μετά από αποτυχημένη πυελοπλαστική, ηλικιωμένοι ή υψηλού χειρουργικού κινδύνου ασθενείς, και εκείνοι που επιθυμούν ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση και γνωρίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας.
- Η ενδοσκοπική τομή γίνεται με λέιζερ Holmium ή ψυχρό μαχαίρι — χωρίς εξωτερική τομή.
- Μετά από επιτυχή τομή, ο διατεταμένος νάρθηκας (14–28 Fr) διατηρεί τη νέα αυλό για 4–6 εβδομάδες.
- Απαιτείται CT ουρογραφία ή νεφρική σπινθηρογραφία 3–6 μήνες αργότερα για επιβεβαίωση αποτελέσματος.
Τι είναι η Ενδοπυελοτομή
Η ενδοπυελοτομή (endopyelotomy) είναι ενδοσκοπική τομή της πυελοουρητηρικής συμβολής (το σημείο ένωσης νεφρικής πυέλου με ουρητήρα) για απελευθέρωση στένωσης. Γίνεται χωρίς εξωτερική τομή, με εισαγωγή ενδοσκοπίου είτε από κάτω (ανιούσα / retrograde) είτε από πάνω (κατιούσα / antegrade).
Ανιούσα ενδοπυελοτομή (retrograde)
Μέσω κυστεοσκοπίου + ουρητηροσκοπίου. Τομή με λέιζερ Holmium ή ψυχρό μαχαίρι στη στένωση. Χαμηλότερη μοριακότητα από την κατιούσα. Συνήθως προτιμάται.
Κατιούσα ενδοπυελοτομή (antegrade)
Μέσω διαδερμικής νεφροστομίας (αντίστοιχης οδού PCNL). Επιτρέπει καλύτερη πρόσβαση σε δύσκολα σημεία στένωσης. Μεγαλύτερη εισβολή — ενδείκνυται σε ανατομικά δύσκολες περιπτώσεις ή εφόσον αποτύχει η ανιούσα προσέγγιση.
Πότε Ενδείκνυται
Υποτροπή στένωσης μετά από αποτυχημένη πυελοπλαστική
Η κύρια ένδειξη. Η ενδοπυελοτομή αποτελεί εναλλακτική λύση αντί επαναληπτικής πυελοπλαστικής.
Λεπτό τμήμα στένωσης (< 1 cm)
Σε σύντομα τμήματα στένωσης χωρίς συνοδό αγγειακή ανωμαλία, τα αποτελέσματα ενδοπυελοτομής είναι ικανοποιητικά.
Ηλικιωμένοι ή υψηλού χειρουργικού κινδύνου
Σε ασθενείς που ο χειρουργικός κίνδυνος πυελοπλαστικής είναι υψηλός, η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση αποτελεί λογική εναλλακτική.
Επιλογή ασθενούς μετά ενημέρωση
Ο ασθενής επιλέγει ενδοπυελοτομή γνωρίζοντας τα χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας σε σχέση με πυελοπλαστική.
Αντενδείξεις — Πότε Αποφεύγεται
Αντενδείξεις ενδοπυελοτομής
- Διαπεραστικό αγγείο (crossing vessel, Fraley syndrome) — κίνδυνος αιμορραγίας από τομή αγγείου.
- Μαζική υδρονέφρωση (SFU grade 4, πύελος > 3 cm) — εξαιρετικά χαμηλές πιθανότητες επιτυχίας.
- Πλήρης λειτουργική αδρανοποίηση νεφρού — επανειλημμένη τομή ανακουφίζει αδρανοποιημένο νεφρό μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
- Ενεργός λοίμωξη ουροποιητικού — αρνητική καλλιέργεια απαιτείται πριν.
Πώς Γίνεται η Επέμβαση
Ανιούσα ενδοπυελοτομή (retrograde — πιο συχνή):
Κυστεοσκόπηση + τοποθέτηση οδηγού
Οδηγό σύρμα εισάγεται έως νεφρική πύελο υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο.
Εισαγωγή ουρητηροσκοπίου
Εύκαμπτο ή ημιάκαμπτο ουρητηροσκόπιο προωθείται έως τη στένωση.
Τομή στένωσης
Τομή με λέιζερ Holmium (ή ψυχρό μαχαίρι) στο οπισθοπλάγιο τμήμα της PUJ. Η τομή εκτείνεται έως υγιή περιαδένιου ιστό — ορατός λιπώδης ιστός = ικανοποιητικό βάθος τομής.
Τοποθέτηση διαστατικού νάρθηκα
Ουρητηρικός νάρθηκας 14–28 Fr ή ειδικός endopyelotomy stent τοποθετείται για 4–6 εβδομάδες.
Αναισθησία & Νοσηλεία
Η ανιούσα ενδοπυελοτομή γίνεται υπό σπονδυλική ή ολική αναισθησία. Νοσηλεία 1–2 νύχτες είναι συνήθης. Για την κατιούσα ενδοπυελοτομή (μέσω νεφροστομίας) η νοσηλεία μπορεί να επεκταθεί σε 2–3 νύχτες.
Ανάρρωση
- Αφαίρεση JJ stent / endopyelotomy stent: σε 4–6 εβδομάδες.
- Παροδική αιματουρία και δυσουρία τις πρώτες ημέρες — αναμενόμενες.
- Επιστροφή σε εργασία: 3–5 ημέρες μετά από ανιούσα.
- Αξιολόγηση αποτελέσματος: CT urogram ή IVP ή νεφρική σπινθηρογραφία σε 3–6 μήνες.
Αποτελέσματα vs Πυελοπλαστική
| Παράμετρος | Ενδοπυελοτομή | Λαπ/κή Πυελοπλαστική |
|---|---|---|
| Ποσοστό επιτυχίας | 60–75% | 90–95% |
| Τομή εξωτερική | Όχι | Ναι (λαπαροσκοπία) |
| Διάρκεια νοσηλείας | 1–2 νύχτες | 1–2 νύχτες |
| Αναισθησία | Σπονδυλική / ΟΑ | Ολική |
| Κίνδυνος crossing vessel | Υψηλός | Αντιμετωπίζεται |
| Υποτροπή | 10–40% | 5–10% |
Πιθανές Επιπλοκές
Αιμορραγία (1–2%)
Συνήθης επιπλοκή, ιδίως αν τεμαχιστεί crossing vessel. Αντιμετώπιση: πίεση με νάρθηκα ή αγγειοεμβολισμός σε σοβαρή αιμορραγία.
Λοίμωξη (< 2%)
Αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Προλαμβάνεται με αρνητική καλλιέργεια ούρων πριν.
Υποτροπή στένωσης (10–40%)
Το κύριο μειονέκτημα της ενδοπυελοτομής. Απαιτεί επαναλαμβανόμενη παρακολούθηση με σπινθηρογραφία.
Ανεπαρκής τομή
Εφόσον η τομή δεν εκτείνεται αρκετά στον περιουρητηρικό λιπώδη ιστό, η αποτελεσματικότητα μειώνεται.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι η ενδοπυελοτομή;
Η ενδοπυελοτομή είναι ενδοσκοπική τομή της στενωμένης πυελοουρητηρικής συμβολής (PUJ obstruction) χωρίς εξωτερική τομή. Γίνεται με ψυχρό μαχαίρι ή λέιζερ Holmium μέσω ουρητηροσκοπίου (ανιούσα) ή μέσω νεφρικής νεφρορρηγκτομής (κατιούσα/ανίκανη πρόσβαση).
Ποια είναι η διαφορά ενδοπυελοτομής και πυελοπλαστικής;
Η πυελοπλαστική (λαπαροσκοπική ή ρομποτική κατά Anderson-Hynes) είναι η επέμβαση εκλογής με ποσοστά επιτυχίας 90–95%. Η ενδοπυελοτομή προσφέρει χαμηλότερα ποσοστά (60–75%), αλλά με λιγότερη εισβολή και ταχύτερη ανάρρωση. Εξαρτάται από κλινικά χαρακτηριστικά.
Σε ποιους ασθενείς είναι κατάλληλη η ενδοπυελοτομή;
Ιδανική για υποτροπιάζουσα στένωση μετά από αποτυχία πυελοπλαστικής, για λεπτό τμήμα στένωσης (< 1 cm), για ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου. Αντενδείκνυται σε διαπεραστικό αγγείο (crossing vessel), μαζική υδρονέφρωση (> 3 cm πύελος) ή πλήρη απόφραξη.
Πόσο διαρκεί η επέμβαση;
Συνήθως 45–75 λεπτά για την ανιούσα (retrograde) ενδοπυελοτομή. Για την κατιούσα (antegrade) μέσω νεφρορρηγκτομής ο χρόνος μπορεί να φτάσει 60–90 λεπτά.
Τι είναι το ACUCISE;
Πρόκειται για εξαρτήματα με τελείωμα αδιαπέραστου σύρματος και ηλεκτροχειρουργικό στοιχείο που τέμνει την πυελοουρητηρική συμβολή από μέσα. Χρησιμοποιείται λιγότερο τώρα λόγω επικράτησης της λέιζερ τομής.
Πόσο καιρό παραμένει ο νάρθηκας μετά;
Μετά από ενδοπυελοτομή τοποθετείται μεγαλύτερος ουρητηρικός νάρθηκας (14–28 Fr ή endopyelotomy stent) για 4–6 εβδομάδες για διαστολή και επούλωση υπό σωστή αποστράγγιση.
Ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας;
60–75% για πρωτοπαθή UPJO (ανάλογα με τεχνική, βαθμό υδρονέφρωσης και παρουσία crossing vessel). Για υποτροπιάζουσα στένωση μετά από πυελοπλαστική τα ποσοστά είναι χαμηλότερα (40–60%).
Πότε χρειάζεται πυελοπλαστική αντί ενδοπυελοτομής;
Σε νέους ασθενείς, σε μαζική υδρονέφρωση (SFU grade 3–4), σε crossing vessel (Fraley syndrome), σε πρωτοπαθή UPJO χωρίς προηγούμενη επέμβαση, και σε παιδιατρικούς ασθενείς — η πυελοπλαστική είναι η επιλογή εκλογής.
Σχετικά Θέματα
Κλείστε το Ραντεβού σας στη Ρόδο
Αν διαγνώστηκε στένωση πυελοουρητηρικής συμβολής ή χρειάζεστε αξιολόγηση για επιλογή ανάμεσα σε ενδοπυελοτομή και πυελοπλαστική, επικοινωνήστε μαζί μας.
Βιβλιογραφία – Πηγές
- Skolarikos A, et al. EAU Guidelines on Urolithiasis / Upper Tract Endourology 2024 — uroweb.org
- Motola JA, et al. Percutaneous endopyelotomy in the secondary management of ureteropelvic junction obstruction. J Urol. 1993;150(5):1382–1385.
- Ost MC, et al. Ureteropelvic junction obstruction: current management. Urol Clin North Am. 2005;32(3):359–369.
Ιατρική επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Μαρίνος Βασίλας εξειδικεύεται στην ενδοσκοπική και λαπαροσκοπική αντιμετώπιση στενώσεων ανώτερου ουροποιητικού, συμπεριλαμβανομένης ενδοπυελοτομής και πυελοπλαστικής.
Δείτε το πλήρες βιογραφικό
