Η Κλινική Προσέγγιση
Στην κλινική πράξη, το συχνότερο λάθος είναι να καθησυχάζεται ο ασθενής επειδή το αίμα στα ούρα εμφανίστηκε μόνο μία φορά. Η παροδική αιματουρία μπορεί πράγματι να οφείλεται σε λοίμωξη ή πέτρα, αλλά η υποχώρηση του συμπτώματος δεν αποκλείει σοβαρότερη αιτία. Η σωστή προσέγγιση είναι να επιβεβαιωθεί η αιματουρία και να αξιολογηθεί με βάση ηλικία, κάπνισμα, πόνο, λοίμωξη, φάρμακα και απεικονιστικά ευρήματα.
Βασικά σημεία
- Η ορατή αιματουρία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε ουρολοίμωξη χωρίς έλεγχο.
- Η μικροσκοπική αιματουρία ανιχνεύεται στη γενική ούρων και αξιολογείται ανάλογα με τον κίνδυνο του ασθενούς.
- Πόνος στη μέση με αίμα στα ούρα συχνά υποδηλώνει λίθο, αλλά δεν το αποδεικνύει.
- Σε καπνιστές, άτομα άνω των 40 ετών ή επίμονη αιματουρία χρειάζεται διερεύνηση για κακοήθεια.
- Η αξιολόγηση συνήθως περιλαμβάνει γενική ούρων, καλλιέργεια, υπερηχογράφημα ή αξονική ουρογραφία και συχνά κυστεοσκόπηση.
Τι είναι το Αίμα στα Ούρα (Αιματουρία);
Αιματουρία είναι η παρουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα. Διακρίνεται σε μακροσκοπική, όταν το αίμα φαίνεται με γυμνό μάτι, και μικροσκοπική, όταν ανιχνεύεται μόνο στη γενική εξέταση ούρων. Το χρώμα μπορεί να είναι ροζ, κόκκινο, καφέ ή σαν τσάι, ανάλογα με την ποσότητα και την προέλευση του αίματος.
Πώς περιγράφεται συνήθως από τους ασθενείς
- κόκκινα ή ροζ ούρα
- ούρα σαν τσάι ή κόλα
- πήγματα αίματος στην ούρηση
- αίμα στην αρχή ή στο τέλος της ούρησης
- εύρημα ερυθρών αιμοσφαιρίων στη γενική ούρων χωρίς ορατή αλλαγή χρώματος
Συνοδά συμπτώματα που εμφανίζονται συχνά
- κάψιμο στην ούρηση
- συχνοουρία
- νεφρικός κολικός
- πυρετός
- πήγματα αίματος
- αδυναμία ούρησης
Ποια είναι τα πιο συχνά αίτια
Λοιμώξεις ουροποιητικού
Κυστίτιδα, πυελονεφρίτιδα ή προστατίτιδα μπορεί να προκαλέσουν αίμα στα ούρα, συνήθως μαζί με κάψιμο, συχνοουρία, πυρετό ή πόνο.
Λιθίαση ουροποιητικού
Πέτρα στον νεφρό ή στον ουρητήρα μπορεί να τραυματίσει τον βλεννογόνο και να προκαλέσει αιματουρία, συχνά με κολικό πόνο.
Παθήσεις προστάτη
Η καλοήθης υπερπλασία, η φλεγμονή ή σπανιότερα ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να σχετίζονται με αίμα στα ούρα.
Όγκοι ουροποιητικού
Καρκίνος ουροδόχου κύστης, νεφρού ή ανώτερου ουροποιητικού μπορεί να εμφανιστεί με ανώδυνη αιματουρία.
Πότε μπορεί να είναι αθώο και πότε όχι
Λιγότερο ανησυχητικό
Μερικές φορές το κόκκινο χρώμα στα ούρα οφείλεται σε τροφές, φάρμακα ή έντονη άσκηση. Αυτό όμως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο χωρίς γενική ούρων, ειδικά όταν το εύρημα επιμένει ή επανέρχεται.
Χρειάζεται προσοχή
Ανησυχητικά χαρακτηριστικά είναι η ανώδυνη ορατή αιματουρία, τα πήγματα, η υποτροπή, το κάπνισμα, η ηλικία άνω των 40 ετών, η απώλεια βάρους, ο πόνος στα πλευρά ή η συνύπαρξη πυρετού.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση
- αίμα με πήγματα και δυσκολία ούρησης
- αιματουρία με πυρετό ή ρίγος
- έντονος πόνος στη μέση ή στα πλευρά
- αιματουρία μετά από τραυματισμό
- ζάλη, αδυναμία ή μεγάλη απώλεια αίματος
Πώς γίνεται η διάγνωση και ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν
Η διάγνωση ξεκινά με επιβεβαίωση της αιματουρίας στη γενική ούρων και αξιολόγηση για λοίμωξη. Στη συνέχεια ο έλεγχος προσαρμόζεται στον κίνδυνο: υπερηχογράφημα, αξονική ουρογραφία, κυτταρολογική ούρων ή κυστεοσκόπηση μπορεί να χρειαστούν για να ελεγχθεί όλο το ουροποιητικό.
γενική εξέταση ούρων με μικροσκόπηση
καλλιέργεια ούρων
υπερηχογράφημα νεφρών και κύστης
αξονική πυελογραφία ή CT ουρογραφία
κυστεοσκόπηση
έλεγχος νεφρικής λειτουργίας
Πώς ξεχωρίζει από παρόμοια συμπτώματα
Η αιματουρία πρέπει να ξεχωρίζει από την αιμοσφαιρινουρία, τη μυοσφαιρινουρία και τη χρώση των ούρων από τροφές ή φάρμακα. Η μικροσκόπηση ούρων είναι καθοριστική, γιατί δείχνει αν υπάρχουν πραγματικά ερυθρά αιμοσφαίρια.
Τι να περιμένετε από την πρώτη ιατρική αξιολόγηση
Στην πρώτη αξιολόγηση ο ουρολόγος θα ρωτήσει πότε εμφανίστηκε το αίμα, αν υπήρχε πόνος, αν υπάρχουν πήγματα, ποια φάρμακα λαμβάνονται και αν υπάρχει ιστορικό καπνίσματος ή λίθων. Η πληροφορία αν το αίμα εμφανίζεται στην αρχή, σε όλη τη διάρκεια ή στο τέλος της ούρησης βοηθά στον εντοπισμό της πιθανής προέλευσης.
Οι πληροφορίες στο άρθρο είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική εξέταση. Για συμπτώματα που επιμένουν, υποτροπιάζουν ή συνοδεύονται από red flags, προγραμματίστε αξιολόγηση από ουρολόγο.
Κλείστε ραντεβούΣυχνές Ερωτήσεις
Μπορεί η αιματουρία να είναι από ουρολοίμωξη;
Ναι, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Αν η καλλιέργεια είναι αρνητική, αν το αίμα επιμένει ή αν πρόκειται για άνδρα, καπνιστή ή άτομο μεγαλύτερης ηλικίας, χρειάζεται πλήρης ουρολογικός έλεγχος.
Αν το αίμα στα ούρα σταμάτησε, χρειάζεται έλεγχος;
Ναι, ειδικά αν ήταν ορατό. Η παροδική αιματουρία μπορεί να είναι το μόνο σημάδι λίθου ή όγκου του ουροποιητικού.
Πονάει η κυστεοσκόπηση;
Η εύκαμπτη κυστεοσκόπηση γίνεται συνήθως με τοπική αναισθητική γέλη και είναι σύντομη εξέταση. Μπορεί να προκαλέσει ήπια ενόχληση, αλλά είναι πολύ χρήσιμη για τον έλεγχο της κύστης.
Τα αντιπηκτικά εξηγούν το αίμα στα ούρα;
Τα αντιπηκτικά μπορεί να αποκαλύψουν αιμορραγία, αλλά δεν αποκλείουν υποκείμενη πάθηση. Η αιματουρία σε ασθενή που παίρνει αντιπηκτικά χρειάζεται αξιολόγηση.
Πότε είναι επείγον;
Επείγον είναι όταν υπάρχουν πήγματα, αδυναμία ούρησης, πυρετός, έντονος πόνος ή μεγάλη ποσότητα αίματος.
Ποια είναι η πιο σημαντική εξέταση;
Δεν υπάρχει μία εξέταση για όλους. Η γενική ούρων επιβεβαιώνει το εύρημα, ενώ η κυστεοσκόπηση και η αξονική ουρογραφία χρησιμοποιούνται όταν πρέπει να ελεγχθεί πλήρως το ουροποιητικό.
Ιατρική επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος
Το περιεχόμενο έχει γραφτεί και επιμεληθεί με βάση τεκμηριωμένες ουρολογικές οδηγίες, με στόχο να δίνει πρακτική και ασφαλή καθοδήγηση για την πρώτη αξιολόγηση κάθε συμπτώματος.
Δείτε το πλήρες προφίλΠηγές / Βιβλιογραφία
Κλείστε ραντεβού για εξατομικευμένη αξιολόγηση
Αν το σύμπτωμα επιμένει, υποτροπιάζει ή συνοδεύεται από red flags, η έγκαιρη εξέταση από ουρολόγο βοηθά σε σωστή διάγνωση και στοχευμένη αντιμετώπιση.
