Η κλινική μου προσέγγιση
Η TURBT είναι η επέμβαση που ορίζει την πορεία ενός ασθενούς με καρκίνο κύστης. Αν γίνει σωστά — με πλήρη εκτομή, με συμπερίληψη μυϊκού χιτώνα στο παρασκεύασμα, με σαφή χαρτογράφηση της βλεννογόνου — δίνει όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για τη σωστή στρατηγική διαχείρισης. Αν γίνει ατελώς, ο ασθενής οδηγείται σε επαναληπτικές επεμβάσεις και ενδεχομένως σε υπο-σταδιοποίηση.
Στην κλινική μου πρακτική δίνω ιδιαίτερη σημασία σε δύο σημεία: πρώτον, να περιλαμβάνεται πάντα ιστός μυϊκού χιτώνα στο παρασκεύασμα — γιατί χωρίς αυτόν η σταδιοποίηση είναι ατελής. Δεύτερον, να γίνεται συστηματική επισκόπηση ολόκληρης της βλεννογόνου — γιατί ο καρκίνος κύστης είναι πολυεστιακός νόσος.
Η ποιότητα της TURBT καθορίζει την εξέλιξη της νόσου πιο από οτιδήποτε άλλο στους μη διηθητικούς καρκίνους ουροδόχου κύστης.
Τι είναι η TURBT;
Η TURBT (Trans-Urethral Resection of Bladder Tumour — Διουρηθρική Εκτομή Όγκου Κύστεως) είναι ενδοσκοπική χειρουργική επέμβαση κατά την οποία ένας ηλεκτρικός θηλυκόστομος (resectoscope) εισάγεται μέσω της ουρήθρας και αφαιρεί ιστό όγκου από τον βλεννογόνο και το τοίχωμα της ουροδόχου κύστης.
Η επέμβαση εξυπηρετεί ταυτόχρονα τρεις σκοπούς:
Πότε ενδείκνυται TURBT;
Η TURBT ενδείκνυται όταν η κυστεοσκόπηση ή/και απεικονιστικές εξετάσεις αποκαλύψουν βλάβη στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης που είναι ύποπτη για καρκίνο. Κύριες ενδείξεις:
- Ορατός όγκος κύστης σε κυστεοσκόπηση
- Αιματουρία με απεικονιστικά ύποπτη βλάβη
- Θετική κυτταρολογία ούρων με αρνητική αρχική κυστεοσκόπηση (random biopsies)
- Επαναληπτική εκτομή (re-TURBT) μετά από ατελή αρχική εκτομή ή T1 υψηλού grade
Σταδιοποίηση καρκίνου κύστης
Το παθολογοανατομικό αποτέλεσμα της TURBT καθορίζει το στάδιο TNM και την περαιτέρω στρατηγική:
Μη διηθητικός乳頭ωτός καρκίνος
Περιορίζεται στον βλεννογόνο, δεν διηθεί τον χιτώνα. Αντιμετωπίζεται με TURBT + ενδοκυστική θεραπεία ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου.
Διήθηση υποβλεννογόνιου χιτώνα (lamina propria)
Ο όγκος διηθεί τον συνδετικό ιστό κάτω από τον βλεννογόνο αλλά όχι τον μυϊκό. Υψηλού κινδύνου — χρειάζεται re-TURBT και BCG.
Carcinoma in situ
Επίπεδος, υψηλού grade, μη διηθητικός. Υψηλός κίνδυνος εξέλιξης. Αντιμετωπίζεται με BCG.
Διηθητικός καρκίνος
Διηθεί τον μυϊκό χιτώνα ή περαιτέρω. Η TURBT επιβεβαιώνει τη διήθηση — η θεραπεία είναι ριζική κυστεκτομή ή κυστεοδιατηρητικό πρωτόκολλο.
Προεγχειρητική προετοιμασία
Προεγχειρητικές εξετάσεις
Γενική αίματος, βιοχημικός έλεγχος, πηκτικότητα, ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), αξιολόγηση από αναισθησιολόγο.
Αντιπηκτικά φάρμακα
Τα αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά διακόπτονται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες, συνήθως 5–7 ημέρες πριν.
Νηστεία
Νηστεία από τα μεσάνυχτα πριν από την επέμβαση (ή τουλάχιστον 6 ώρες).
Αντιβίωση
Προφυλακτική αντιβίωση χορηγείται συνήθως πριν από την επέμβαση.
Πώς γίνεται η επέμβαση
Η TURBT γίνεται στο χειρουργείο υπό ραχιαία ή γενική αναισθησία:
Ανάρρωση και νοσηλεία
Κατά τη νοσηλεία
Άρδευση κύστης μέσω καθετήρα για 12–48 ώρες ανάλογα με τον βαθμό αιμορραγίας. Παρακολούθηση ούρων.
Αφαίρεση καθετήρα
Συνήθως 1–2 ημέρες μετά την επέμβαση, αφού τα ούρα γίνουν διαυγή.
Κατ’ οίκον
Αυξημένη κατανάλωση υγρών, αποφυγή βαριάς άσκησης, αποφυγή σεξουαλικής επαφής για 3–4 εβδομάδες. Αποφυγή κολύμβησης.
Επάνοδος σε εργασία
Καθιστική εργασία: 1–2 εβδομάδες. Σωματική εργασία: 3–4 εβδομάδες.
Επικοινωνήστε άμεσα αν εμφανιστεί:
- Πυρετός > 38.5°C
- Έντονη αιματουρία με θρόμβους ή απόφραξη καθετήρα
- Σοβαρός κοιλιακός πόνος
- Αδυναμία ούρησης μετά αφαίρεση καθετήρα
Επαναληπτική TURBT (re-TURBT)
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η EAU συστήνει δεύτερη TURBT εντός 2–6 εβδομάδων. Οι ενδείξεις για re-TURBT είναι:
- Ατελής αρχική εκτομή (μεγάλος ή πολλαπλοί όγκοι)
- Απουσία μυϊκού χιτώνα (detrusor muscle) στο παρασκεύασμα
- T1 υψηλού grade — για αποκλεισμό βαθύτερης διήθησης
- Υψηλού grade Ta
Μελέτες δείχνουν ότι σε T1G3 όγκους, η re-TURBT αποκαλύπτει υπολειπόμενο ή εξελιγμένο καρκίνο σε 30–55% των ασθενών. Η re-TURBT δεν είναι αδυναμία — είναι τεκμηριωμένη στρατηγική για αποφυγή υπο-σταδιοποίησης.
Ενδοκυστική θεραπεία μετά TURBT
Μετά από TURBT, σε ασθενείς NMIBC χορηγείται συχνά ενδοκυστική (intravesical) θεραπεία για μείωση του κινδύνου υποτροπής:
Άμεση μετεγχειρητική ενδοκυστική χημειοθεραπεία
Μία εφάπαξ έγχυση χημειοθεραπευτικού παράγοντα (συνήθως μιτομυκίνη C ή επιρουβικίνη) εντός 24 ωρών από την επέμβαση. Συστήνεται για χαμηλού και ενδιάμεσου κινδύνου NMIBC — μειώνει κατά 35–40% τον κίνδυνο υποτροπής.
BCG (Bacillus Calmette-Guérin) — ενδοκυστική ανοσοθεραπεία
Η πιο αποτελεσματική ενδοκυστική θεραπεία για ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου NMIBC (T1, υψηλού grade Ta, Tis). Χορηγείται σε εβδομαδιαίες ενέσεις για 6 εβδομάδες (induction), ακολουθούμενη από maintenance θεραπεία για 1–3 έτη. Σημαντικά μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και εξέλιξης.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Τι γίνεται με τον αφαιρεθέντα ιστό;
Ο ιστός που αφαιρείται κατά τη TURBT αποστέλλεται υποχρεωτικά για παθολογοανατομική εξέταση. Αυτό είναι απαραίτητο για τη σταδιοποίηση του όγκου, την εκτίμηση βαθμού κακοήθειας (grade) και για τη διαπίστωση αν ο καρκίνος έχει διηθήσει τον μυϊκό χιτώνα (T2) ή παραμένει επιφανειακός (Ta, T1, Tis).
Πόσες ημέρες νοσηλεία χρειάζονται;
Συνήθως 1 έως 3 ημέρες. Μετά την επέμβαση τοποθετείται ουρολογικός καθετήρας για άρδευση και παρακολούθηση αιμορραγίας. Σε μικρές, απλές βλάβες χαμηλού κινδύνου, ορισμένοι ασθενείς επιστρέφουν σπίτι την ίδια ή την επόμενη ημέρα.
Πότε χρειάζεται επαναληπτική TURBT (re-TURBT);
Σύμφωνα με τις οδηγίες EAU 2024, η re-TURBT συστήνεται σε: (α) ατελή αρχική εκτομή, (β) απουσία μυϊκού χιτώνα στο παθολογοανατομικό παρασκεύασμα, (γ) υψηλού βαθμού T1 όγκο, (δ) όταν ο ουρολόγος κρίνει ότι δεν επετεύχθη πλήρης εκτομή. Γίνεται συνήθως 2–6 εβδομάδες μετά την αρχική επέμβαση.
Πότε επιστρέφω στη δουλειά;
Σε καθιστική εργασία, συνήθως σε 1–2 εβδομάδες. Σε σωματική εργασία, μετά από 3–4 εβδομάδες ή ανάλογα με τις συστάσεις του ουρολόγου. Αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης και κολύμβησης για τουλάχιστον 3–4 εβδομάδες.
Ποια αναισθησία χρησιμοποιείται;
Η TURBT γίνεται υπό ραχιαία (σπονδυλική) ή γενική αναισθησία. Η επιλογή εξαρτάται από τον ασθενή, τον αναισθησιολόγο και τις ιδιαιτερότητες του περιστατικού. Η ραχιαία αναισθησία επιτρέπει επίσης παρακολούθηση νευρομυϊκής ανταπόκρισης κατά τη χρήση ρεύματος.
Τι είναι η θεραπεία με BCG και γιατί χρησιμοποιείται;
Το BCG (Bacillus Calmette-Guérin) είναι ανοσοενεργοποιητική θεραπεία που εγχέεται ενδοκυστικά μετά από TURBT σε ασθενείς ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου NMIBC. Μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και εξέλιξης. Εφαρμόζεται σε εβδομαδιαίες ενέσεις για 6 εβδομάδες (induction), ακολουθούμενη από maintenance θεραπεία.
Μπορεί ο καρκίνος να εμφανιστεί ξανά;
Ναι. Ο μη διηθητικός καρκίνος ουροδόχου κύστης έχει υψηλό ποσοστό υποτροπής (30–70% ανάλογα με τον τύπο). Γι’ αυτό η τακτική παρακολούθηση με κυστεοσκόπηση είναι απαραίτητη. Η έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής επιτρέπει επανεκτομή χωρίς επιπλέον εξέλιξη της νόσου.
Σχετικά θέματα
Κλείστε το ραντεβού σας στη Ρόδο
Αν χρειάζεστε TURBT ή παρακολούθηση μετά από επέμβαση καρκίνου κύστης, η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ουρολόγο είναι το πιο σημαντικό βήμα. Εξατομικευμένη αντιμετώπιση, βάσει EAU 2024 guidelines.
Βιβλιογραφία – Πηγές
- EAU Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer 2024 — uroweb.org
- EAU Guidelines on Muscle-invasive and Metastatic Bladder Cancer 2024 — uroweb.org
- NICE NG2: Bladder cancer — diagnosis and management — nice.org.uk
- AUA/SUO Guideline on Diagnosis and Treatment of Non-muscle Invasive Bladder Cancer 2024 — auanet.org
- Babjuk M et al. European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer. Eur Urol. 2022.
- Sylvester RJ et al. Systematic review and individual patient data meta-analysis of randomized trials comparing BCG induction with induction plus maintenance for non-muscle-invasive bladder cancer. J Clin Oncol. 2016.
Ιατρική επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Μαρίνος Βασίλας πραγματοποιεί TURBT με έμφαση στην πλήρη εκτομή, τη σωστή σταδιοποίηση και τη συστηματική παρακολούθηση κατά τα πρωτόκολλα EAU 2024, με στόχο τη βέλτιστη ογκολογική έκβαση για κάθε ασθενή.
Δείτε το πλήρες προφίλ
