Η Κλινική μου Προσέγγιση
Ο καρκίνος πέους είναι σπάνιος, αλλά η αντιμετώπισή του απαιτεί εξειδικευμένη γνώση, γιατί η κλινική εικόνα ποικίλλει πολύ — από επιφανειακές βλάβες που αντιμετωπίζονται οργανοφυλακτικά, έως εκτεταμένους όγκους που απαιτούν ολική πεεκτομή. Κανένας ασθενής δεν είναι το ίδιο.
Η στρατηγική που ακολουθώ βασίζεται αυστηρά στις οδηγίες EAU 2024: οργανοφυλακτική χειρουργική όταν είναι ογκολογικά ασφαλής, πεεκτομή όταν δεν είναι. Η ψυχολογική υποστήριξη και η ενημέρωση για τις συνέπειες — τόσο ουρολογικές όσο και σεξολογικές — είναι αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας.
- Πάντα ιστολογική επιβεβαίωση (βιοψία) πριν από κάθε θεραπεία.
- MRI πέους για ακριβή αξιολόγηση βάθους διήθησης (corpus cavernosum/spongiosum).
- CT θώρακα/κοιλίας/πυέλου για σταδιοποίηση κόμβων και μεταστάσεων.
- Πολυτμηματική αντιμετώπιση σε περίπλοκες περιπτώσεις (ογκολόγος, πλαστικός χειρουργός).
- Παραπομπή για κρυοπροστασία σπέρματος εφόσον ο ασθενής το επιθυμεί.
Τι είναι η Πεεκτομή
Η πεεκτομή (penectomy) είναι η χειρουργική αφαίρεση του πέους — μερικά ή ολικά. Αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για εντοπισμένο καρκίνο πέους που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με λιγότερο επεμβατικές μεθόδους.
Μερική πεεκτομή
Αφαίρεση του τμήματος του πέους που φέρει τον όγκο με όρια τουλάχιστον 3–5 mm χωρίς νόσο. Ενδείκνυται σε T1b–T2 βλάβες της βαλάνου ή απομακρυσμένου τμήματος άξονα.
Ολική πεεκτομή
Αφαίρεση ολόκληρου του πέους με δημιουργία περινεϊκής ουρηθροστομίας. Ενδείκνυται σε εκτεταμένα T2–T3 ή T4 βλάβες που αφορούν την εγγύς βάση.
Εάν ο ασθενής παρουσιάζει T1a νόσο (επιφανειακή, χωρίς λεμφαγγειακή διήθηση), εξετάζονται πρώτα οργανοφυλακτικές επιλογές (laser ablation, γλανδεκτομή, τοπική εκτομή, ακτινοθεραπεία). Η πεεκτομή αποτελεί επόμενο βήμα.
Καρκίνος Πέους: Βασικά
Ο καρκίνος πέους είναι σπάνιος (≈ 0,5–1/100.000 άνδρες/έτος στις δυτικές χώρες). Ο πιο συχνός ιστολογικός τύπος (95%) είναι το πλακώδες καρκίνωμα.
Παράγοντες κινδύνου
HPV (τύποι 16, 18) — 40–50% των περιπτώσεων. Φίμωση (αποτρέπεται με περιτομή). BXO/Lichen Sclerosus. Κάπνισμα. Κακή υγιεινή. Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι.
Πού εντοπίζεται
Βάλανος (48%), ακροποσθία (21%), άξονας πέους, χαλινός. Η πλειονότητα ξεκινά από την επιφάνεια της βαλάνου ή του εσωτερικού χιτώνα ακροποσθίας.
Πρώιμα συμπτώματα
Μη επουλούμενη βλάβη, πλάκα, εξέλκωση ή κηλίδα στο πέος. Υπόπτως επίμονη βλάβη για >4 εβδομάδες πρέπει να βιοψιάζεται.
Μερική vs. Ολική Πεεκτομή
| Παράμετρος | Μερική | Ολική |
|---|---|---|
| Ένδειξη | T1b–T2, αποκεφαλισμένος άξονας | T3–T4, εκτεταμένη βάση |
| Ούρηση | Όρθια | Καθιστή (περινεϊκή ουρηθροστομία) |
| Σεξουαλική λειτουργία | Δυνητικά διατηρείται | Διείσδυση αδύνατη |
| Τοπική υποτροπή | 4–8% | 2–4% |
| Ψυχολογική επίπτωση | Σοβαρή | Πολύ σοβαρή — πάντα ψυχολογική υποστήριξη |
Σταδιοποίηση & Ενδείξεις (EAU 2024)
Επιφανειακή νόσος, χωρίς λεμφαγγειακή εισβολή (LVI) — οργανοφυλακτική πρώτα (laser, τοπική εκτομή, ακτινοθεραπεία).
T1 με LVI ή G3 — μερική πεεκτομή ή γλανδεκτομή/επανακατασκευή.
Διήθηση corpus spongiosum ή cavernosum — μερική πεεκτομή (3–5 mm όρια).
Διήθηση ουρήθρας — ολική πεεκτομή + περινεϊκή ουρηθροστομία.
Διήθηση γειτονικών δομών (όσχεο, προστάτη, ηβική σύμφυση) — ολική πεεκτομή ± εκτεταμένη εκτομή.
Η σταδιοποίηση βασίζεται σε κλινική εξέταση, MRI πέους (υπό στύση για μέγιστη ακρίβεια) και CT θώρακα/κοιλίας/πυέλου. Η βιοψία είναι υποχρεωτική.
Η Επέμβαση Βήμα-Βήμα
Η περιγραφή αφορά τη μερική πεεκτομή — την πιο συχνή τεχνική.
Ολική πεεκτομή: Περαιτέρω αποκόλληση σωμάτων σπηγγαλίσκων από ηβικό οστό. Η ουρήθρα ανακτάται από τον περίναιο και εξέρχεται ως μόνιμη περινεϊκή ουρηθροστομία (υφαίνεται στο δέρμα περινέου).
Λεμφαδενεκτομή
Η διαχείριση των βουβωνικών λεμφαδένων είναι κρίσιμη — αποτελεί τον πιο σημαντικό προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης.
cN0: Βιοψία Φρουρού Λεμφαδένα (SLN)
Σε T1b και υψηλότερα με κλινικά αρνητικούς λεμφαδένες. Ταυτοποίηση με 99mTc + blue dye. Εξαιρετική ευαισθησία (~95%). Αποφεύγει την άσκοπη πλήρη λεμφαδενεκτομή σε αρνητικές περιπτώσεις.
cN+: Ριζική Βουβωνική Λεμφαδενεκτομή
Αμφοτερόπλευρη σε θετικούς λεμφαδένες. Προτεραιότητα χημειοθεραπείας (neo-adjuvant BMP) σε N3 νόσο πριν τη χειρουργική αφαίρεση.
Πυελική Λεμφαδενεκτομή
Εφαρμόζεται σε ≥2 θετικούς βουβωνικούς λεμφαδένες ή επεκτεταμένη ξηρά imbued νόσο (pN2–pN3). Σημαντική βελτίωση ογκολογικού αποτελέσματος.
Ανάρρωση
Αναισθησία
Γενική ή ραχιαία
Διάρκεια επέμβασης
60–120 λεπτά
Νοσηλεία
2–5 ημέρες
Καθετήρας
5–7 ημέρες (μερική) | 10–14 ημέρες (ολική)
Επιστροφή στη δουλειά
3–4 εβδομάδες (γραφειακή)
Παρακολούθηση
Κάθε 3 μήνες για 2 χρόνια, κατόπιν ετήσια
Ψυχολογική υποστήριξη: Η πεεκτομή έχει βαθιά επίδραση στη σωματική εικόνα και σεξουαλική ταυτότητα. Ψυχολογική/σεξολογική υποστήριξη συστήνεται πριν, κατά και μετά την επέμβαση — τόσο για τον ασθενή όσο και τον σύντροφό του.
Πιθανές Επιπλοκές
Στένωση μεάτου ή ουρήθρας. Αντιμετωπίζεται με διαστολές ή αναθεώρηση.
Αντιβιοτική αγωγή. Επαυξημένος κίνδυνος σε ανοσοκατεσταλμένους.
Παρακολουθείται με τακτικές επισκέψεις. Αντιμετωπίζεται με ολική πεεκτομή ή τοπική εκτομή.
Μετά από λεμφαδενεκτομή. Φυσικοθεραπεία και συμπιεστικές κάλτσες.
Κατάθλιψη, άγχος, αλλοίωση σωματικής εικόνας. Ψυχολογική παρέμβαση είναι απαραίτητη.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι η πεεκτομή και πότε γίνεται;
Η πεεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση μέρους (μερική) ή ολόκληρου (ολική) του πέους για καρκίνο πέους. Πραγματοποιείται όταν ο καρκίνος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με臓 οργανοφυλακτικές μεθόδους λόγω σταδίου, θέσης ή έκτασης.
Μπορώ να ουρώ κανονικά μετά από μερική πεεκτομή;
Ναι. Μετά από μερική πεεκτομή, η ουρήθρα διατηρείται και ο ασθενής μπορεί να ουρεί όρθιος. Μετά από ολική πεεκτομή, δημιουργείται περινεϊκή ουρηθροστομία — ο ασθενής ουρεί καθιστός μέσα από μια μόνιμη οπή στον περίναιο.
Μπορεί να διατηρηθεί η σεξουαλική λειτουργία μετά την πεεκτομή;
Μετά από μερική πεεκτομή, ορισμένοι ασθενείς διατηρούν τη δυνατότητα σεξουαλικής επαφής και οργασμού, ανάλογα με το μήκος του εναπομείναντος πέους. Μετά από ολική πεεκτομή, η διείσδυση δεν είναι εφικτή, αλλά ο οργασμός και η σεξουαλική απόλαυση μπορεί να διατηρηθούν εν μέρει. Η ψυχολογική υποστήριξη και σεξολογική συμβουλευτική αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας.
Χρειάζεται ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία μαζί με την πεεκτομή;
Εξαρτάται από το στάδιο. Σε N0 νόσο (αρνητικοί λεμφαδένες) η χειρουργική επέμβαση μόνη της είναι συχνά επαρκής. Σε N+ νόσο, συστηματική χημειοθεραπεία (συνήθως BMP: bleomycin, methotrexate, cisplatin) και/ή ακτινοθεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με χειρουργική λεμφαδενεκτομή.
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος πέους;
Σχετικά σπάνιος στις δυτικές χώρες: περίπου 0,5–1 περιστατικό/100.000 άνδρες/έτος. Αντιπροσωπεύει λιγότερο από 1% των ανδρικών καρκίνων. Ωστόσο, λόγω της εντόπισης, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής.
Τι ρόλο παίζει ο HPV στον καρκίνο πέους;
Ο HPV (ανθρώπινος θηλωμαϊοϊός) — κυρίως τύποι 16 και 18 — ευθύνεται για 40–50% των καρκίνων πέους. Η έγκαιρη εμβολιασμός κατά HPV (ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικής ζωής) μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο. Άλλοι παράγοντες κινδύνου: φίμωση, κάπνισμα, BXO, κακή υγιεινή.
Χρειάζεται βιοψία πριν την πεεκτομή;
Ναι — πάντα. Η ιστολογική επιβεβαίωση είναι υποχρεωτική πριν από κάθε θεραπεία καρκίνου πέους. Η βιοψία καθορίζει τον ιστολογικό τύπο (συνήθως πλακώδες καρκίνωμα), τον βαθμό διαφοροποίησης (grade) και την παρουσία HPV.
Πότε εφαρμόζεται βιοψία φρουρού λεμφαδένα;
Σε ασθενείς με cN0 νόσο (κλινικά αρνητικοί βουβωνικοί λεμφαδένες) και T1b ή υψηλότερο στάδιο. Η τεχνική ταυτοποιεί τον φρουρό λεμφαδένα με ραδιοεπισήμανση και βαφή, αποφεύγοντας την πρόφυλακτική λεμφαδενεκτομή σε αρνητικές περιπτώσεις.
Εξειδικευμένη Αντιμετώπιση στη Ρόδο
Εάν αντιμετωπίζετε βλάβη στο πέος που δεν επουλώνεται ή έχετε λάβει διάγνωση καρκίνου πέους, επικοινωνήστε άμεσα για αξιολόγηση.
Βιβλιογραφία
- EAU Guidelines on Penile Cancer 2024 — uroweb.org
- NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Penile Cancer, v2.2024 — nccn.org
- Minhas S et al. European Association of Urology Guidelines on Penis Cancer: 2021 Update. Eur Urol. 2021;80(1):24–35.
- Hakenberg OW et al. EAU guidelines on penile cancer. Eur Urol. 2015;67(1):142–150.
Ιατρική Επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Βασίλας αντιμετωπίζει τον καρκίνο πέους βάσει των οδηγιών EAU 2024, δίνοντας πρώτη προτεραιότητα στις οργανοφυλακτικές μεθόδους όταν αυτές είναι ογκολογικά ασφαλείς. Σε περιπτώσεις που απαιτούν πεεκτομή, παρέχεται πλήρης προεγχειρητική ενημέρωση, ψυχολογική στήριξη και αυστηρή μετεγχειρητική παρακολούθηση.
Πλήρες Προφίλ
