Ενδοσκοπική Ουρηθροτομή

Η Κλινική μου Προσέγγιση

Η ενδοσκοπική ουρηθροτομή είναι μια από τις πιο διαδεδομένες πρώτης-γραμμής θεραπείες για στένωμα ουρήθρας, ακριβώς επειδή είναι απλή, γρήγορη και ελάχιστα επεμβατική. Αυτό όμως τη μετατρέπει και σε μία από τις πιο εύκολα κακώς-χρησιμοποιούμενες θεραπείες, όταν εφαρμόζεται επανειλημμένα σε στενώματα που δεν θα ωφεληθούν διαρκώς από μια απλή τομή.

Η δική μου προσέγγιση ξεκινά πάντα από πλήρη χαρτογράφηση του στενώματος — θέση, μήκος, αιτιολογία, αριθμός προηγούμενων επεμβάσεων — πριν συζητηθεί οποιαδήποτε θεραπευτική επιλογή. Η DVIU δεν είναι λύση για κάθε στένωμα, και η ειλικρινής ενημέρωση για την πιθανότητα υποτροπής είναι μέρος της θεραπείας εξίσου σημαντικό με την ίδια την επέμβαση.

• Πλήρης προεγχειρητική χαρτογράφηση (ουρηθρογραφία, ουρηθροσκόπηση όπου χρειάζεται) πριν από κάθε απόφαση.
• Σαφής ενημέρωση ότι η DVIU ανοίγει τη στένωση, δεν αφαιρεί την υποκείμενη ουλή.
• Σε υποτροπιάζον στένωμα μετά από δύο ενδοσκοπικές θεραπείες: συζήτηση για Optilume ή ουρηθροπλαστική, όχι απλή επανάληψη.
• Σε πεϊκό ή σε λειχήνα σκληρό στένωμα: η ενδοσκοπική τομή δεν αποτελεί προτεινόμενη πρώτη επιλογή.
• Ατομικευμένη απόφαση, με βάση τα ευρήματα και όχι έναν καθολικό κανόνα.

Τι είναι η Ενδοσκοπική Ουρηθροτομή (DVIU)

Η ενδοσκοπική ουρηθροτομή (Direct Vision Internal Urethrotomy — DVIU) είναι ενδοσκοπική επέμβαση κατά την οποία το ουλώδες στενωμένο τμήμα της ουρήθρας διατέμνεται από το εσωτερικό, ώστε να αυξηθεί προσωρινά ο αυλός της ουρήθρας και να βελτιωθεί η ροή των ούρων.

Στα σύγχρονα πρωτόκολλα, η DVIU θεωρείται συχνά θεραπεία πρώτης γραμμής για επιλεγμένα στενώματα, ακριβώς επειδή είναι απλούστερη και ταχύτερη από μια ανοικτή ανακατασκευαστική επέμβαση — αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πάντα η σωστή επιλογή.

DVIU, Sachse, Laser: Ορολογία

Στα ελληνικά προτιμάται ο όρος ενδοσκοπική / εσωτερική ουρηθροτομή, ο οποίος συχνά αναφέρεται διεθνώς ως DVIU ή, στην κλασική του μορφή, ως ουρηθροτομή Sachse.

Και οι δύο τεχνικές ανήκουν στην ίδια οικογένεια θεραπειών (DVIU) — η ουσιαστική διαφορά είναι το εργαλείο διατομής, όχι η φιλοσοφία της επέμβασης.

Πώς Δημιουργείται το Στένωμα

Ο ουλώδης ιστός (fibrosis) γύρω από τον αυλό της ουρήθρας προκαλεί σταδιακή στένωση. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν προηγούμενη ενδοσκόπηση ή καθετηριασμό, τραύμα, φλεγμονή/λοίμωξη, προηγούμενη ουρηθρική χειρουργική, λειχήνα σκληρό, ή — συχνά — παραμένει ιδιοπαθής, χωρίς σαφή αναγνωρίσιμη αιτία.

Για πλήρη ανάλυση αιτιών, συμπτωμάτων και συνολικής θεραπευτικής στρατηγικής, δείτε τη σελίδα στένωμα ουρήθρας. Η παρούσα σελίδα εστιάζει ειδικά στην ενδοσκοπική τομή ως θεραπευτική επιλογή.

Πώς Λειτουργεί η DVIU

Αυτός ο κύκλος εξηγεί γιατί η DVIU δεν είναι μια εφάπαξ οριστική θεραπεία για κάθε ασθενή: η επούλωση μπορεί να αναδημιουργήσει ουλώδη ιστό στο ίδιο σημείο.

Η DVIU Δεν Αφαιρεί την Ουλή

Κατά την επούλωση μπορεί να δημιουργηθεί ξανά ίνωση (fibrosis) στο ίδιο σημείο, με αποτέλεσμα επαναστένωση (restenosis). Αυτό εξηγεί γιατί η υποτροπή αποτελεί κεντρικό θέμα σε κάθε συζήτηση για DVIU — δεν πρόκειται για αποτυχία της τεχνικής, αλλά για ενδογενές χαρακτηριστικό της μεθόδου.

Ποιο Στένωμα Είναι Κατάλληλο για DVIU

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες EAU, η DVIU έχει καλύτερη πιθανότητα επιτυχίας σε επιλεγμένα στενώματα με τα εξής χαρακτηριστικά:

Δεν δίνουμε ένα απόλυτο όριο μήκους σε εκατοστά ως καθολικό «κόφτη» — η απόφαση λαμβάνεται συνδυαστικά, εξατομικευμένα, με βάση όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά μαζί.

Βολβικό vs Πεϊκό Στένωμα

Το βολβικό στένωμα αφορά το τμήμα της ουρήθρας κοντά στο περίνεο, πριν αυτή εισέλθει στο πέος. Είναι η περιοχή όπου υπάρχει το ισχυρότερο τεκμήριο για επιτυχή, επιλεγμένη χρήση της DVIU.

Το πεϊκό στένωμα έχει διαφορετική ανατομία, διαφορετικό κίνδυνο υποτροπής και διαφορετική ανακατασκευαστική στρατηγική. Σύμφωνα με τις EAU οδηγίες, η DVIU αποδίδει σαφώς χειρότερα στην πεϊκή ουρήθρα και μπορεί να προκαλέσει διαφυγή αίματος από τα σηραγγώδη σώματα με επακόλουθο κίνδυνο στυτικής δυσλειτουργίας — για αυτόν τον λόγο η χρήση της αποθαρρύνεται εκεί. Δεν πρέπει να γίνεται αυτόματη επέκταση των ευνοϊκών αποτελεσμάτων της βολβικής ουρήθρας στην πεϊκή.

Μακρά & Αποφρακτικά Στενώματα

Όσο αυξάνεται το μήκος, η ίνωση και η πολυπλοκότητα του στενώματος, τόσο μειώνεται η καταλληλότητα μιας απλής ενδοσκοπικής τομής. Οι EAU οδηγίες συστήνουν να μη χρησιμοποιείται η DVIU ή η διαστολή ως μοναδική θεραπεία για μακρά στενώματα (άνω των περίπου 2 εκ.) — αυτά συνήθως χρειάζονται ανακατασκευαστική αξιολόγηση.

Το αποφρακτικό στένωμα — σχεδόν πλήρης ή πλήρης απόφραξη του αυλού της ουρήθρας — είναι διαφορετικό κλινικό πρόβλημα από ένα απλό, μη-αποφρακτικό στένωμα. Η DVIU δεν αποτελεί καθολική λύση για ένα αποφραγμένο ουρηθρικό τμήμα, και σε τέτοιες περιπτώσεις η ανακατασκευαστική προσέγγιση συζητείται νωρίτερα στη διαγνωστική πορεία.

Σπογγιοΐνωση

Η σπογγιοΐνωση είναι η ίνωση του σηραγγώδους σώματος (corpus spongiosum) γύρω από την ουρήθρα — ουσιαστικά, το «βάθος» της ουλής πέρα από τον ίδιο τον αυλό.

Όσο πιο εκτεταμένη είναι η σπογγιοΐνωση, τόσο πιο σημαντική είναι η υποκείμενη νόσος ουλής, και τόσο περισσότερο μπορεί να χρειάζεται ανακατασκευαστική αντιμετώπιση αντί για απλή ενδοσκοπική τομή. Η DVIU τέμνει τον αυλό, αλλά δεν διορθώνει τη σπογγιοΐνωση γύρω του — αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ένα φαινομενικά «καλό» αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι διαρκές.

Πρώτο Επεισόδιο vs Υποτροπή

Διάγνωση Πριν την Επέμβαση

Πριν από τη DVIU πρέπει να γνωρίζουμε τη θέση, το μήκος, τον βαθμό στένωσης, το βάθος της ίνωσης και το ιστορικό προηγούμενων θεραπειών. Οι εξετάσεις που μπορεί να χρησιμοποιηθούν περιλαμβάνουν:

Οπισθοδρομική Ουρηθρογραφία

Η οπισθοδρομική ουρηθρογραφία (retrograde urethrogram) προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τον σχεδιασμό της θεραπείας: θέση, μήκος, διάμετρο του αυλού και ύπαρξη πολλαπλών στενωμάτων. Δεν πρόκειται για προαιρετική εξέταση όταν σχεδιάζεται επεμβατική θεραπεία — αποτελεί βασικό εργαλείο χαρτογράφησης πριν από κάθε απόφαση για DVIU, διαστολή ή ανακατασκευή.

Ουρηθροσκόπηση

Η άμεση ενδοσκοπική εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει τη στένωση, τον αυλό και — όπου είναι προσβάσιμη — την εγγύς ανατομία. Όπου υπάρχει σχετική ένδειξη, η εύκαμπτη κυστεοσκόπηση μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση του κατώτερου ουροποιητικού.

Πώς Γίνεται η Επέμβαση

Η περιγραφή είναι σκόπιμα σε γενικό επίπεδο — δεν αποτελεί χειρουργικό εγχειρίδιο τεχνικής.

Ψυχρό Ψαλίδι (Sachse) vs Laser

Η κλασική οπτική ουρηθροτομή Sachse χρησιμοποιεί μηχανικό ψαλίδι («ψυχρό ψαλίδι» — cold knife) υπό άμεση όραση. Η διατομή του ουλώδους ιστού μπορεί εναλλακτικά να πραγματοποιηθεί και με laser (π.χ. Holmium) σε επιλεγμένα ιατρεία.

Η σχετική βιβλιογραφία δίνει αντικρουόμενα αποτελέσματα: ορισμένες τυχαιοποιημένες μελέτες αναφέρουν χαμηλότερη υποτροπή με laser στο πρώτο έτος, άλλες δεν βρίσκουν στατιστικά σημαντική διαφορά μετά τους πρώτους μήνες, ενώ σε μακροχρόνια παρακολούθηση (5 έτη) ορισμένες σειρές δείχνουν εξίσου χαμηλά ποσοστά βατότητας και για τις δύο τεχνικές. Υπάρχει επίσης σύγκρουση ευρημάτων ως προς τις επιπλοκές — ορισμένες μελέτες αναφέρουν λιγότερη αιμορραγία με laser, άλλες υψηλότερο ποσοστό κατακράτησης ούρων.

DVIU vs Απλή Διαστολή

Και οι δύο είναι ενδοαυλικές (endoluminal) θεραπείες που δεν ανακατασκευάζουν την ουρήθρα. Η διαθέσιμη βιβλιογραφία δεν τεκμηριώνει σαφή υπεροχή της μίας μεθόδου έναντι της άλλης όσον αφορά τη μακροχρόνια βατότητα.

DVIU vs Optilume

Σύμφωνα με τις EAU οδηγίες, το Optilume έχει τεκμηριωμένη θέση σε επιλεγμένα, βραχέα (κάτω από περίπου 3 εκ.) βολβικά στενώματα που έχουν ήδη υποτροπιάσει μετά από τουλάχιστον δύο προηγούμενες ενδοσκοπικές θεραπείες, ιδίως σε ασθενείς που δεν είναι κατάλληλοι ή δεν επιθυμούν ουρηθροπλαστική. Δεν αποτελεί αυτόματα την καλύτερη επιλογή για κάθε στένωμα — η ένδειξή του αφορά συγκεκριμένο προφίλ ασθενούς και νόσου.

Δείτε αναλυτικά τη σελίδα για το Optilume – διαστολή στενώματος ουρήθρας με φαρμακοεπικαλυμμένο μπαλόνι.

DVIU vs Ουρηθροπλαστική

Η ουρηθροπλαστική δεν αποτελεί «υπερβολική» θεραπεία — είναι η μέθοδος που πραγματικά αφαιρεί ή ανακατασκευάζει το ουλώδες τμήμα, με γενικά υψηλότερη μακροχρόνια βατότητα σε μακρά, υποτροπιάζοντα ή σύνθετα στενώματα, σύμφωνα με τη σχετική βιβλιογραφία.

Σύμφωνα με τις EAU οδηγίες, η ουρηθροπλαστική τείνει να έχει ισχυρότερη θέση σε: υποτροπιάζοντα στενώματα, μεγαλύτερου μήκους στενώματα, στενώματα πεϊκής ουρήθρας, σημαντική σπογγιοΐνωση, αποτυχία προηγούμενης DVIU ή διαστολής, και νόσο σχετιζόμενη με λειχήνα σκληρό.

Πόσες Φορές Μπορεί να Γίνει Ουρηθροτομή;

Σύμφωνα με τις EAU οδηγίες, δεν συστήνεται η επανάληψη ενδοσκοπικής ουρηθροτομής ή διαστολής πάνω από δύο φορές, εφόσον η ουρηθροπλαστική αποτελεί βιώσιμη επιλογή για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Οι επαναλαμβανόμενες ενδοσκοπικές επεμβάσεις μπορούν να αυξήσουν το μήκος και την πολυπλοκότητα του στενώματος και να καθυστερήσουν μια οριστική ανακατασκευή, σύμφωνα με τη σχετική βιβλιογραφία. Η απόφαση να «ξαναδοκιμάσουμε» την ίδια ενδοσκοπική θεραπεία πρέπει να γίνεται συνειδητά και όχι από αδράνεια.

Αυτοδιαστολή (Intermittent Self-Dilatation — ISD)

Σε επιλεγμένους ασθενείς μετά από DVIU μπορεί να χρησιμοποιηθεί διαλείπουσα αυτοδιαστολή / αυτοκαθετηριασμός, με στόχο τη σταθεροποίηση ή καθυστέρηση της υποτροπής.

Καθετήρας, Αναισθησία, Νοσηλεία

Μετά την Αφαίρεση του Καθετήρα

Αναμενόμενα, παροδικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν καύσο κατά την ούρηση, επιτακτικότητα, συχνουρία και ήπια αιματουρία. Η ροή ούρων μπορεί να φαίνεται άμεσα βελτιωμένη — ωστόσο η αρχική βελτίωση της ροής δεν αποδεικνύει ότι το στένωμα δεν θα υποτροπιάσει.

Δεν χορηγείται καθολικό σχήμα αντιβιοτικών σε όλους τους ασθενείς — η ανάγκη προφύλαξης ή θεραπείας εξαρτάται από την κατάσταση των ούρων πριν την επέμβαση και το ατομικό πρωτόκολλο, πάντα σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες για ουρολοιμώξεις.

Εργασία, Άσκηση, Σεξουαλική Ζωή

Η DVIU αφορά την ουρήθρα και όχι τα σηραγγώδη σώματα — δεν πρέπει όμως να υπόσχεται μηδενικές επιπτώσεις στη σεξουαλική λειτουργία. Αν το στένωμα επηρέαζε τη δύναμη της εκσπερμάτισης, μπορεί να υπάρξει μεταβολή μετά τη θεραπεία, χωρίς αυτό να ισχύει καθολικά για κάθε ασθενή.

Πώς Παρακολουθούμε αν Ξαναστενεύει η Ουρήθρα

Η παρακολούθηση συνήθως συνδυάζει: συμπτώματα, ουροροομετρία, μέτρηση υπολειπόμενου όγκου ούρων μετά την ούρηση (PVR), σταθμισμένα ερωτηματολόγια συμπτωμάτων, και — όπου ενδείκνυται — ουρηθροσκόπηση ή ουρηθρογραφία. Δεν συστήνεται τακτική επεμβατική κυστεοσκόπηση κάθε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε όλους τους ασθενείς.

Η ροή ούρων (Qmax) μπορεί να βελτιωθεί μετά τη DVIU, αλλά μία μεμονωμένη τιμή Qmax δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως ο μοναδικός ορισμός υποτροπής.

Η υποτροπή μπορεί να εκδηλωθεί ως: επαναλαμβανόμενη αδύναμη ροή, δυσκολία/προσπάθεια στην ούρηση, αυξανόμενος υπολειπόμενος όγκος ούρων, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, κατακράτηση ούρων, ή αντικειμενική στένωση σε απεικόνιση — η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε ένα μεμονωμένο σύμπτωμα.

Ποσοστά Επιτυχίας: Τι Πρέπει να Γνωρίζετε

Στη διεθνή βιβλιογραφία τα ποσοστά βατότητας μετά από DVIU ποικίλλουν ευρύτατα — από περίπου 8% έως 77% σε αναδρομικές σειρές με τουλάχιστον ένα έτος παρακολούθησης — ακριβώς επειδή οι μελέτες περιλαμβάνουν ανομοιογενείς πληθυσμούς στενωμάτων και διαφορετικούς ορισμούς «επιτυχίας». Σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς με πρώτο επεισόδιο βραχέος (1–2 εκ.), μη-αποφρακτικού βολβικού στενώματος έχει αναφερθεί πενταετής βατότητα έως περίπου 70–71% σε μία από τις μεγαλύτερες σειρές — αλλά αυτό δεν ισχύει καθολικά για κάθε ασθενή, και τα περισσότερα υποτροπιάζοντα επεισόδια εμφανίζονται μέσα στον πρώτο χρόνο.

Οι μελέτες μπορεί να ορίζουν «επιτυχία» ως: απουσία ανάγκης επανεπέμβασης, επαρκής αυλός σε απεικόνιση, βελτιωμένη ροή ούρων, ή βελτίωση συμπτωμάτων. Ποσοστά από διαφορετικές μελέτες με διαφορετικό ορισμό επιτυχίας δεν είναι πάντα άμεσα συγκρίσιμα μεταξύ τους.

Στένωση Μετά από Επέμβαση Προστάτη

Η στένωση μετά από διουρηθρική εκτομή προστάτη (TURP), θερμικές τεχνικές (TURis, HoLEP) ή ριζική προστατεκτομή δεν είναι πάντα το ίδιο κλινικό πρόβλημα — μπορεί να πρόκειται για στένωμα πρόσθιας ουρήθρας, στένωση αυχένα κύστης, ή στένωση της αναστόμωσης κύστης-ουρήθρας μετά από ριζική προστατεκτομή. Αυτές δεν αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο.

Σε στενώσεις κοντά στον εξωτερικό σφιγκτήρα ή στην αναστόμωση, η ενδοσκοπική θεραπεία μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο ακράτειας — δεν πρέπει να θεωρείται μηδενικού κινδύνου για την εγκράτεια σε κάθε περίπτωση.

Λειχήνας Σκληρός & Τραυματικά Στενώματα

Τα στενώματα σχετιζόμενα με λειχήνα σκληρό έχουν συχνά διαφορετική βιολογία και τείνουν να είναι μεγαλύτερα, να αφορούν την πεϊκή ουρήθρα και να υποτροπιάζουν συχνότερα. Η ανακατασκευαστική στρατηγική μπορεί να διαφέρει σημαντικά — η επαναλαμβανόμενη DVIU δεν συστήνεται ως οριστική στρατηγική σε αυτό το πλαίσιο.

Τα μετατραυματικά στενώματα μπορεί να έχουν διαφορετική ίνωση, εντόπιση και βαρύτητα, και συχνά απαιτούν ανακατασκευαστικό σχεδιασμό από νωρίς — δεν πρέπει να γενικεύονται οι ενδείξεις της DVIU σε αυτόν τον πληθυσμό ασθενών.

Οξεία Κατακράτηση Ούρων

Σε οξεία κατακράτηση ούρων λόγω στενώματος, μπορεί να χρειαστεί καθετηριασμός εφόσον είναι ασφαλώς εφικτός, ή τοποθέτηση υπερηβικού καθετήρα (κυστεοστομία) όταν η διέλευση δια της ουρήθρας δεν είναι ασφαλής — η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία και τη θέση του στενώματος.

Το Ταξίδι του Ασθενούς

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Σχετικά Θέματα

Βιβλιογραφία

1. EAU Guidelines on Urethral Strictures 2026 — uroweb.org
2. Barbagli G et al. Long-term outcome of direct vision internal urethrotomy for short bulbar urethral strictures. BJU Int.
3. Greenwell TJ et al. Repeat urethrotomy and dilation for the treatment of urethral stricture are neither clinically effective nor cost-effective. BJU Int. 2004;94(7):1051–1055.
4. Jin T et al. Safety and efficacy of laser and cold knife urethrotomy for urethral stricture. Systematic review.