Η Κλινική μου Προσέγγιση
Η αζωοσπερμία είναι από τις πιο ψυχολογικά επιβαρυντικές διαγνώσεις για ένα ζευγάρι που επιθυμεί τεκνοποίηση. Η πληροφόρηση ότι “δεν υπάρχουν σπερματοζωάρια” δεν είναι — ευτυχώς — η τελευταία λέξη. Η microTESE άνοιξε μία πραγματική πόρτα για χιλιάδες ζευγάρια παγκοσμίως.
Ο καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας δεν είναι μόνο η τεχνική — αλλά η ολοκληρωμένη προεγχειρητική αξιολόγηση: γενετικός έλεγχος (καρυότυπος, AZF deletions), ορμονολογικό προφίλ, υπερηχογράφημα και τυχόν ορμονική διέγερση πριν από την επέμβαση. Μόνο τότε μπορούμε να δώσουμε ρεαλιστικές εκτιμήσεις για τις πιθανότητες επιτυχίας.
- Πλήρης ορμονολογικός και γενετικός έλεγχος πριν από κάθε απόφαση.
- Σε κατάλληλους ασθενείς: φαρμακευτική ορμονική βελτιστοποίηση πριν τη microTESE (π.χ. FSH, hCG, κλομιφαίνη).
- Ταυτόχρονος συντονισμός με αναπαραγωγικό κέντρο IVF για βέλτιστα αποτελέσματα.
- Κρυοσυντήρηση σπερματοζωαρίων ακόμη και αν δεν σχεδιάζεται άμεσος κύκλος ICSI.
Τι είναι η Βιοψία Όρχεος — microTESE
Η microTESE (Microsurgical Testicular Sperm Extraction) είναι μικροχειρουργική επέμβαση ανάκτησης σπερματοζωαρίων απευθείας από το ορχικό παρέγχυμα σε άνδρες με σοβαρή ελλειπή σπερματογένεση ή ολική απουσία σπερμάτων στο εκσπερμάτισμα (αζωοσπερμία).
Το βασικό πλεονέκτημα έναντι της κλασικής TESE: με το χειρουργικό μικροσκόπιο (μεγέθυνση ×15–25), ο χειρουργός αναγνωρίζει τα σπερματικά σωληνάρια που φαίνονται διογκωμένα — ένδειξη ενεργούς σπερματογένεσης — και αφαιρεί επιλεκτικά μόνο αυτά. Αποτέλεσμα: πολύ μεγαλύτερο ποσοστό ανάκτησης και ελάχιστη βλάβη στα κύτταρα Leydig που παράγουν τεστοστερόνη.
Τα σπερματοζωάρια που ανακτώνται χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε IVF/ICSI (ενδοκυτοπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου) — δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σπερματέγχυση.
Τεχνικές Ανάκτησης Σπέρματος
microTESE
Χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου. Στοχευμένη αφαίρεση σωληναρίων με ενεργό σπερματογένεση. Η πιο αποτελεσματική τεχνική για NOA. Ποσοστό ανάκτησης: 40–60% σε NOA.
Conventional TESE
Μία ή δύο τυχαίες βιοψίες χωρίς μικροσκόπιο. Λιγότερο αποτελεσματική σε NOA (20–40%). Χρησιμοποιείται σε αποφρακτική αζωοσπερμία με πολύ καλά αποτελέσματα (>90%).
PESA / MESA
Ανάκτηση σπέρματος από επιδίδυμη (PESA: διαδερμικά, MESA: μικροχειρουργικά). Ενδείκνυται σε αποφρακτική αζωοσπερμία (π.χ. απόφραξη εκσπερματιστικών πόρων, αδυναμία εκσπερμάτισης, απλαξία vas deferens).
FNA (λεπτή δια βελόνης)
Ελάχιστα επεμβατική αλλά χαμηλή διαγνωστική απόδοση σε NOA. Χρήσιμη για κυτταρολογική αξιολόγηση και mapping.
Ενδείξεις Επέμβασης
Η microTESE ενδείκνυται σε άνδρες με επιβεβαιωμένη αζωοσπερμία (σε δύο τουλάχιστον κεντρικευμένες εξετάσεις σπέρματος) που επιθυμούν τεκνοποίηση μέσω IVF/ICSI, και ειδικότερα όταν η αιτία είναι:
Προεγχειρητική Αξιολόγηση
Σπερμοδιάγραμμα ×2
Επιβεβαίωση αζωοσπερμίας σε δύο ξεχωριστές εξετάσεις, τουλάχιστον με ανάλυση ιζήματος μετά φυγοκέντρηση.
Ορμονολογικός έλεγχος
FSH, LH, τεστοστερόνη, προλακτίνη, SHBG — διαχωρισμός αποφρακτικής από μη αποφρακτική αζωοσπερμία.
Γενετικός έλεγχος
Καρυότυπος και AZF deletions — υποχρεωτικά πριν από microTESE. Παρέχουν πρόγνωση και ενημέρωση για κληρονομικότητα.
Υπερηχογράφημα όρχεων
Εκτίμηση ορχικού όγκου, αποκλεισμός κακοήθειας, αξιολόγηση παρεγχύματος.
Τράπεζα σπέρματος (εφόσον ανιχνεύεται)
Εάν σε προηγούμενο σπερμοδιάγραμμα βρέθηκαν έστω ίχνη σπερματοζωαρίων, συνιστάται κρυοσυντήρηση.
Η Επέμβαση Βήμα-Βήμα
Ποσοστά Επιτυχίας
Σε περίπτωση επιτυχούς ανάκτησης, το ποσοστό σύλληψης με ICSI κυμαίνεται στο 30–50% ανά εμβρυομεταφορά, ανάλογα με την ηλικία της συντρόφου και την ποιότητα των ωαρίων.
Ανάρρωση
Επέμβαση ημέρας — επιστροφή στο σπίτι εντός 4–6 ωρών. Αναλγητικά, scrotal support.
Ελαφρά δυσφορία και οίδημα — συνήθως υποχωρεί. Ανάπαυση, αποφυγή σωματικής κόπωσης.
Επιστροφή σε γραφειακή εργασία. Αποφυγή βαριάς σωματικής δραστηριότητας.
Πλήρης αποκατάσταση. Ορμονολογικός έλεγχος στους 3 μήνες.
Πιθανές Επιπλοκές
Σπάνιο με τη μικροχειρουργική τεχνική.
Αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά.
Συνήθως αναστρέψιμη — επανέλεγχος 3 μήνες.
Σπάνια, κυρίως σε προϋπάρχουσα ορχική ανεπάρκεια.
Η microTESE είναι μία από τις ασφαλέστερες επεμβάσεις στην ανδρολογία. Ο κίνδυνος σοβαρής βλάβης του όρχεος είναι ελάχιστος (<1%) λόγω ακριβούς μικροχειρουργικής τεχνικής.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Ποια η διαφορά TESE, microTESE και FNA;
Η TESE (conventional) αφαιρεί μικρά τμήματα ιστού από ένα ή δύο σημεία. Η microTESE χρησιμοποιεί χειρουργικό μικροσκόπιο για να εντοπίσει εμφανώς αναπτυγμένα σπερματικά σωληνάρια και να αφαιρέσει ιστό από πολλαπλές θέσεις, με πολύ χαμηλότερη βλάβη ορχικού παρεγχύματος. Η FNA (λεπτή δια βελόνης) είναι λιγότερο επεμβατική αλλά έχει χαμηλότερη διαγνωστική απόδοση και δεν χρησιμοποιείται για IVF/ICSI σε σοβαρή αζωοσπερμία.
Ποιες οι πιθανότητες εύρεσης σπερματοζωαρίων στη microTESE;
Εξαρτάται από την αιτία της αζωοσπερμίας. Σε μη αποφρακτική αζωοσπερμία (NOA), η microTESE πετυχαίνει ανάκτηση σπερματοζωαρίων σε 40–60% των περιπτώσεων συνολικά. Σε σύνδρομο Klinefelter 47XXY: 40–55%. Σε υπογοναδοτροφικό υπογοναδισμό: >70%. Ευνοϊκότεροι δείκτες: ορμόνες (FSH, τεστοστερόνη), ιστολογία (εστίες σπερματογένεσης vs ολική αδυναμία σπερματογένεσης).
Μπορούν τα σπερματοζωάρια να παγωθούν;
Ναι. Τα σπερματοζωάρια που ανακτώνται στη microTESE κρυοσυντηρούνται άμεσα. Αν η σύντροφος δεν είναι ταυτόχρονα σε κύκλο IVF, μπορούν να αποθηκευτούν για μελλοντική χρήση. Η κρυοσυντήρηση δεν μειώνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα στο ICSI.
Πρέπει η επέμβαση να γίνει ταυτόχρονα με τον κύκλο IVF της συντρόφου;
Δεν είναι υποχρεωτικό. Η microTESE μπορεί να γίνει σε ξεχωριστό χρόνο με κρυοσυντήρηση σπερματοζωαρίων, ή συγχρόνως με τη λήψη ωαρίων. Η ταυτόχρονη εκτέλεση μεγιστοποιεί τη διαθεσιμότητα φρέσκων σπερματοζωαρίων, αλλά αυξάνει τον αριθμό σπασμένων ωαρίων αν η ανάκτηση αποτύχει.
Επηρεάζεται η τεστοστερόνη μετά τη microTESE;
Η microTESE αφαιρεί ελάχιστο ορχικό παρέγχυμα και η τεστοστερόνη παραμένει σε φυσιολογικά επίπεδα στη συντριπτική πλειονότητα των ανδρών. Σε σπάνιες περιπτώσεις (εκτεταμένη βλάβη ή ήδη οριακά επίπεδα) μπορεί να παρατηρηθεί παροδική ή μόνιμη μείωση — ζητείται ορμονολογικός έλεγχος στους 3 μήνες.
Χρειάζεται νοσηλεία;
Η microTESE είναι επέμβαση ημέρας. Διαρκεί 1,5–2 ώρες και ο ασθενής αποχωρεί αυθημερόν μετά από σύντομη παρακολούθηση στον χώρο ανάνηψης. Η ανάρρωση είναι ταχεία — επιστροφή στη γραφειακή εργασία σε 3–5 ημέρες.
Ραντεβού στη Ρόδο
Αν διαγνωστήκατε με αζωοσπερμία και επιθυμείτε αξιολόγηση για microTESE, επικοινωνήστε με το ουρολογικό ιατρείο στη Ρόδο για εξειδικευμένη ανδρολογική αξιολόγηση.
Πηγές / Βιβλιογραφία
- EAU Guidelines on Male Infertility 2024 — uroweb.org
- Schlegel PN. Testicular sperm extraction: microdissection improves sperm yield with minimal tissue excision. Hum Reprod. 1999;14(1):131–135.
- Bernie AM et al. Comparison of microdissection testicular sperm extraction, conventional testicular sperm extraction, and testicular sperm aspiration for nonobstructive azoospermia. Fertil Steril. 2015;104(5):1099–1103.
- AUA/ASRM Diagnosis and Treatment of Infertility in Men — Best Practice Statement 2021 — auanet.org
Ιατρική Επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Βασίλας εκτελεί microTESE με χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου, σε στενή συνεργασία με αναπαραγωγικά κέντρα IVF. Αξιολογεί κάθε ζευγάρι ολιστικά, εξατομικεύοντας τη θεραπευτική στρατηγική βάσει γενετικού και ορμονολογικού προφίλ.
Πλήρες Βιογραφικό
