Κλινική μου Εμπειρία στη Laser Νεφρολιθοτριψία (RIRS)
Η RIRS με laser αποτελεί σήμερα τον πυρήνα ελάχιστα επεμβατικής αντιμετώπισης νεφρολίθων 1–2 cm. Η απουσία τομής, η άμεση ανάρρωση και η υψηλή stone-free rate την καθιστούν εξαιρετική επιλογή για ασθενείς που θέλουν να επιστρέψουν γρήγορα στις καθημερινές δραστηριότητές τους.
- EAU 2026 πρώτη επιλογή για νεφρικούς λίθους 1–2 cm.
- Καμία τομή — ουρητηρονεφροσκόπιο εισάγεται μέσω ουρήθρας.
- Stone-free rate 80–90% για λίθους 1–2 cm.
- Νοσηλεία 0–1 ημέρα — επιστροφή σε δραστηριότητες 1–3 ημέρες.
Τι Είναι η Laser Νεφρολιθοτριψία (RIRS)
Η RIRS (Retrograde IntraRenal Surgery) χρησιμοποιεί ευέλικτο ουρητηρονεφροσκόπιο (flexible ureteronephroscope, fURS) που εισάγεται ανάδρομα μέσω ουρήθρας → ουροδόχο κύστη → ουρητήρα → νεφρική πύελο → καλυκικό σύστημα, χωρίς καμία εξωτερική τομή. Μέσω του καναλιού εργασίας, περνά λεπτή οπτική ίνα laser που κατακερματίζει τον λίθο.
Ευέλικτο Ουρητηρονεφροσκόπιο
Διάμετρος ~7–9 Fr, ευέλικτο σε πλήρη κάμψη για πρόσβαση σε όλους τους καλυκικούς χώρους, ακόμα και κατώτερο τριτήμορφο.
High-Power Holmium:YAG Laser
Στον Λευκό Σταυρό είναι διαθέσιμο high-power Holmium:YAG laser, το οποίο μεταδίδεται μέσω λεπτής οπτικής ίνας που περνά μέσα από το εύκαμπτο ουρητηρονεφροσκόπιο.
Dusting vs Fragmentation
Dusting: κατακερματισμός σε σκόνη <0.5 mm → αυτόματη αποβολή. Fragmentation: τεμάχια 2–4 mm → αφαίρεση με baskets. Επιλογή τεχνικής βάσει λίθου και ουρητηρονεφροσκοπίου.
High-Power Holmium Laser στη Laser Νεφρολιθοτριψία
Στον Λευκό Σταυρό είναι διαθέσιμο high-power Holmium:YAG laser για ενδοουρολογική λιθοτριψία. Κατά τη RIRS, η ενέργεια του laser μεταδίδεται μέσω λεπτής οπτικής ίνας που περνά μέσα από το εύκαμπτο ουρητηροσκόπιο και εφαρμόζεται απευθείας στον λίθο υπό ενδοσκοπική όραση. Ανάλογα με τον λίθο και τη χειρουργική στρατηγική, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κατακερματισμό σε μικρά θραύσματα ή για τεχνικές dusting.
Τι Σημαίνει «High-Power»
Ο όρος «high-power» περιγράφει τη δυνατότητα της laser πλατφόρμας να υποστηρίζει ευρύ φάσμα ενεργειακών ρυθμίσεων και τεχνικών λιθοτριψίας.
Η ονομαστική ισχύς της συσκευής δεν είναι το ίδιο με την ενέργεια που εφαρμόζεται συνεχώς στον λίθο. Οι παράμετροι προσαρμόζονται από τον χειρουργό ανάλογα με τον λίθο, την ανατομία και τη στρατηγική της επέμβασης.
Dusting και Fragmentation με Holmium
Dusting
Ο λίθος κατακερματίζεται σε πολύ μικρά σωματίδια, ώστε μεγάλο μέρος τους να μπορεί να αποβληθεί ή να απομακρυνθεί ευκολότερα.
Fragmentation
Ο λίθος χωρίζεται σε μεγαλύτερα ελεγχόμενα θραύσματα, τα οποία μπορούν να αφαιρεθούν με basket όταν αυτό είναι κατάλληλο.
Καμία τεχνική δεν παρουσιάζεται ως universally ανώτερη — η επιλογή εξαρτάται από το stone burden, τη σκληρότητα, τη θέση, την ανατομία, την ορατότητα και τη χειρουργική στρατηγική.
Το high-power Holmium laser είναι προηγμένο εργαλείο λιθοτριψίας, αλλά το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται μόνο από την ισχύ του laser. Το stone clearance εξαρτάται επίσης από:
- •Το συνολικό stone burden
- •Τον αριθμό των λίθων
- •Τη θέση τους
- •Την ανατομία του πυελοκαλυκικού συστήματος
- •Τη σκληρότητα / σύσταση του λίθου
- •Την πρόσβαση στον ουρητήρα
- •Τη διάρκεια της επέμβασης
- •Τον κίνδυνο λοίμωξης
- •Την ανάγκη για staged treatment
High-Power Holmium ή Thulium Fiber Laser (TFL)
Το Holmium:YAG είναι καθιερωμένη laser τεχνολογία στην ενδοουρολογία και στη λιθοτριψία. Το Thulium Fiber Laser (TFL) αποτελεί διαφορετική laser τεχνολογία, με διαφορετικά φυσικά χαρακτηριστικά. Στον Λευκό Σταυρό, το επιβεβαιωμένο διαθέσιμο σύστημα είναι το high-power Holmium:YAG laser.
Διαφοροποίηση από την PCNL
Στη RIRS/Laser Νεφρολιθοτριψία χρησιμοποιείται high-power Holmium:YAG laser μέσω εύκαμπτου ουρητηροσκοπίου, για ενδοσωματική λιθοτριψία με laser. Στην PCNL, όπου ενδείκνυται, μπορεί να χρησιμοποιηθεί το Swiss LithoClast® Trilogy μέσω διαδερμικής πρόσβασης, το οποίο συνδυάζει υπερηχητική και βαλλιστική ενέργεια με αναρρόφηση. Δεν πρόκειται για την ίδια τεχνολογία.
PCNL με Swiss LithoClast® Trilogy για μεγαλύτερο ή σύνθετο stone burden
Ενδείξεις & Επιλογή Λίθου
Νεφρικοί Λίθοι 1–2 cm
EAU 2026: πρώτη επιλογή. Stone-free 80–90% σε μία session. Ανταγωνίζεται mini-PCNL για λίθους 1–2 cm ανάλογα σκληρότητας, ανατομίας, εμπειρίας κέντρου.
Λίθοι <1 cm (εναλλακτικά ESWL)
Και οι δύο μέθοδοι κατάλληλες. RIRS: υψηλότερο stone-free rate, μία session. ESWL: μη επεμβατική αλλά πολλαπλές sessions.
Λίθοι Κατώτερου Καλυκοειδούς Χώρου
Ιδανικά κατάλληλη η RIRS — η fURS εισέρχεται απευθείας στον κατώτερο καλυκικό χώρο, όπου η ESWL έχει χαμηλή αποτελεσματικότητα.
Αποτυχία ή Αντένδειξη ESWL
Λίθοι που δεν ανταποκρίθηκαν σε ESWL, ή αντενδείξεις ESWL (εγκυμοσύνη, βηματοδότης, αντιπηκτική αγωγή): RIRS εξαιρετική εναλλακτική.
RIRS vs PCNL: Για λίθους >2 cm ή σκληρούς σταγόνου/κοραλλιοειδούς τύπου, η PCNL με Swiss LithoClast® Trilogy για μεγαλύτερο ή σύνθετο stone burden είναι ανώτερη (stone-free 85–95% vs 60–75% για RIRS στους ίδιους λίθους).
Προεγχειρητική Αξιολόγηση
CT Ουρολιθίασης (Low-Dose)
Χαρτογράφηση μεγέθους, εντόπισης, σκληρότητας (HU). Λίθοι >1200 HU: αύξηση χρόνου laser — εκτίμηση μεταξύ RIRS και mini-PCNL.
Ούρα & Καλλιέργεια
Αποκλεισμός λοίμωξης — ενεργός λοίμωξη ουροποιητικού: αντένδειξη για RIRS. Θεραπεία πρώτα.
Αξιολόγηση Ουρητήρα
Σε κύκλους DJ stent 1–2 εβδομάδες πριν RIRS: βελτιώνει παθητική διαστολή ουρητήρα για ευκολότερη πρόσβαση (passive ureteral dilation). Όχι πάντα απαραίτητη.
Πώς Γίνεται η RIRS
Αναισθησία & Κυστεοσκοπία
Γενική ή σπονδυλική αναισθησία. Αρχικά κυστεοσκόπιο για εντόπιση ουρητηρικού στομίου, τοποθέτηση ureteral access sheath (UAS) για διευκόλυνση εισόδου ουρητηρονεφροσκοπίου.
Ανάδρομη Πρόσβαση στον Νεφρό
Ευέλικτο ουρητηρονεφροσκόπιο ανεβαίνει μέσω ουρητήρα στη νεφρική πύελο. Επιθεώρηση όλων των καλυκικών χώρων για εντόπιση λίθου.
Laser Λιθοτριψία
Εισαγωγή λεπτής οπτικής ίνας laser (200–550 μm). Κατακερματισμός λίθου με το high-power Holmium:YAG laser. Επιλογή dusting ή fragmentation ανάλογα λίθου.
Αφαίρεση & DJ Stent
Αφαίρεση θραυσμάτων με mini-baskets ή φυσική αποβολή (dusting). Τοποθέτηση DJ stent double-J. Το stent αφαιρείται 1–2 εβδομάδες μετεγχειρητικά εξωτερικά.
Αναισθησία & Νοσηλεία
Ανάρρωση & Παρακολούθηση
Ανάρρωση Σπίτι
Ήπια αιματουρία και ενόχληση από DJ stent (συχνουρία, αίσθηση κατεβάσματος): φυσιολογικά. Αναλγητικά, ενυδάτωση >2 L/ημέρα.
Αφαίρεση DJ Stent
Εξωτερικά σε 1–2 εβδομάδες: κυστεοσκοπία ή νήμα αφαίρεσης (pull string). Διαδικασία <5 λεπτά, χωρίς αναισθησία.
Επανέλεγχος Stone-Free
CT low-dose ή υπερηχογράφημα + RTG 4–6 εβδομάδες μετά επέμβαση. Αν υπολείπεται λίθος: επανάληψη RIRS ή αλλαγή στρατηγικής.
Μεταβολικός Έλεγχος
Ανάλυση λίθου + 24ωρα ούρα για πρόληψη υποτροπής. Διατροφικές οδηγίες (ενυδάτωση, ασβέστιο από τροφή, oxalate restriction).
RIRS vs ESWL & PCNL
RIRS vs ESWL (για 1–2 cm)
Stone-free: RIRS 80–90% vs ESWL 50–70% για 1–2 cm. RIRS: μία session, υψηλότερο stone-free, αλλά επεμβατική με αναισθησία. ESWL: μη επεμβατική αλλά πολλαπλές sessions, χαμηλότερο stone-free.
RIRS vs PCNL (για 1–2 cm)
Για 1–2 cm: ισοδύναμα αποτελέσματα RIRS vs mini-PCNL. RIRS: χωρίς τομή, γρηγορότερη ανάρρωση. PCNL: ανώτερη για >2 cm, σκληρούς, staghorn λίθους.
Μοναδικό Πλεονέκτημα RIRS
Πρόσβαση σε κατώτερο τριτήμορφο καλυκικό χώρο χωρίς τομή — χώρος που η ESWL δεν έχει καλή αποτελεσματικότητα και η PCNL απαιτεί επιπλέον πρόσβαση.
Πιθανές Επιπλοκές
Λοίμωξη / Σηψαιμία (1–3%)
ΣοβαρήΚίνδυνος σε ασθενείς με μολυσμένους λίθους (struvite). Πρόληψη: αποστείρωση ούρων + αντιβιοτική προφύλαξη.
Τραυματισμός Ουρητήρα (<1%)
ΣπάνιαΣτένωση ή ρήξη ουρητήρα: σπάνια με ureteral access sheath. Αντιμετωπίζεται με DJ stent παρατεταμένης τοποθέτησης.
Υπολειπόμενοι Λίθοι (5–20%)
ΑναμενόμενηΤεμάχια <4 mm: αποβάλλονται φυσικά. Μεγαλύτερα: επανάληψη RIRS ή ESWL.
Ενόχληση DJ Stent
ΣυχνήΣυχνουρία, αίσθηση "κατεβάσματος", ήπια αιματουρία: φυσιολογικά κατά τη διάρκεια παραμονής stent. Παροδικά — υποχωρούν μετά αφαίρεση.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι η laser νεφρολιθοτριψία (RIRS);
Η RIRS (Retrograde IntraRenal Surgery) είναι η ανάδρομη ενδοσκοπική χειρουργική μέσα στον νεφρό. Ευέλικτο ουρητηρονεφροσκόπιο (flexible URS) εισάγεται ανάδρομα μέσω ουρήθρας — χωρίς καμία τομή — μέχρι τον νεφρό. Ο λίθος κατακερματίζεται με το high-power Holmium:YAG laser που είναι διαθέσιμο στον Λευκό Σταυρό και αφαιρείται ή αποβάλλεται φυσικά.
Τι είναι το High-Power Holmium Laser;
Είναι μια σύγχρονη πλατφόρμα Holmium:YAG laser που υποστηρίζει ευρύ φάσμα ενεργειακών ρυθμίσεων και τεχνικών ενδοουρολογικής λιθοτριψίας. Στον Λευκό Σταυρό είναι διαθέσιμο high-power Holmium:YAG laser για χρήση στη RIRS και σε άλλες ενδοσκοπικές εφαρμογές λιθοτριψίας.
Το πιο δυνατό laser σπάει καλύτερα κάθε πέτρα;
Όχι. Η ονομαστική ισχύς της συσκευής δεν είναι το ίδιο με το αποτέλεσμα της επέμβασης. Η σύνθεση και η σκληρότητα του λίθου, το συνολικό stone burden, η θέση, η ανατομία, η πρόσβαση στον ουρητήρα και η χειρουργική στρατηγική επηρεάζουν εξίσου το αποτέλεσμα.
High-Power Holmium ή Thulium Fiber Laser (TFL);
Το Holmium:YAG είναι καθιερωμένη, ευρέως διαθέσιμη laser τεχνολογία στη λιθοτριψία. Το Thulium Fiber Laser (TFL) είναι διαφορετική τεχνολογία, με διαφορετικά φυσικά χαρακτηριστικά. Καμία τεχνολογία δεν παρουσιάζεται εδώ ως universally ανώτερη — στον Λευκό Σταυρό το επιβεβαιωμένο διαθέσιμο σύστημα είναι το high-power Holmium:YAG laser.
Το High-Power Laser σημαίνει ότι όλες οι πέτρες αντιμετωπίζονται σε μία επέμβαση;
Όχι. Μεγάλο ή σύνθετο stone burden μπορεί να χρειαστεί επαναληπτική RIRS ή διαφορετική στρατηγική, όπως PCNL. Το high-power Holmium laser είναι προηγμένο εργαλείο, αλλά δεν εγγυάται stone-free αποτέλεσμα σε μία συνεδρία για κάθε ασθενή.
Ποιοι λίθοι θεραπεύονται καλύτερα με RIRS;
EAU 2026: RIRS πρώτη επιλογή για νεφρικούς λίθους 1–2 cm. Εναλλακτική για <1 cm (vs ESWL). Εξαιρετική για μαλακούς ή μεσαίας σκληρότητας λίθους. Για σκληρούς λίθους (βρουσίτης, κυστίνη, calcium oxalate monohydrate) με HU >1200: η PCNL είναι πιο αποτελεσματική. Για >2 cm: PCNL παραμένει πρώτη επιλογή.
Χρειάζεται νοσηλεία για RIRS;
Εξωτερική επέμβαση ή νοσηλεία 1 ημέρας. Χορήγεται γενική ή σπονδυλική αναισθησία. Ο ασθενής αναρρώνει γρήγορα — επιστροφή σε δραστηριότητες σε 1–3 ημέρες για γραφειακή εργασία.
Χρειάζεται DJ stent μετά RIRS;
Ναι — τυπικά τοποθετείται DJ stent double-J μετεγχειρητικά για 1–2 εβδομάδες. Ο stent αποτρέπει απόφραξη από οίδημα ουρητήρα και διευκολύνει αποβολή θραυσμάτων. Αφαίρεση stent: εξωτερικά, σε 5–10 λεπτά, χωρίς αναισθησία.
Τι είναι η dusting technique στη laser λιθοτριψία;
Dusting: κατακερματισμός λίθου σε πολύ λεπτή σκόνη (<0.5 mm) που αποβάλλεται αυτόματα χωρίς αφαίρεση με forceps. Ιδανική για μεγαλύτερους λίθους — μειώνει χρόνο επέμβασης. Fragmentation/basketing: κατακερματισμός σε 2–4 mm τεμάχια + αφαίρεση με basketing. Ο ειδικός επιλέγει τεχνική βάσει λίθου.
Ποιο είναι το stone-free rate της RIRS;
Για λίθους 1–2 cm: stone-free rate 80–90% μετά μία session. Για λίθους <1 cm: 85–95%. Για >2 cm: 60–75% — χαμηλότερο από PCNL (85–95%). Σκληροί λίθοι >1200 HU: χαμηλότερο ποσοστό με RIRS.
Τι είναι το SURS (Single-Use Flexible URS) και ποια πλεονεκτήματα έχει;
Single-use flexible ureteroscope: μιας χρήσης ουρητηρονεφροσκόπιο. Εξαλείφει κίνδυνο σταυρωτής μόλυνσης, πάντα σε τέλεια κατάσταση, χωρίς κόστος επισκευής ή sterilization. Σε πολλά κέντρα αντικατέστησε το reusable για λόγους ασφαλείας και κόστους.
Σχετικά Θέματα
Κλείστε Ραντεβού στη Ρόδο
Νεφρικός λίθος 1–2 cm; Αξιολόγηση για RIRS ή PCNL στο ιατρείο μας στη Ρόδο.
Βιβλιογραφία – Πηγές
- EAU Guidelines on Urolithiasis 2026 — uroweb.org
- Traxer O, Thomas A. Prospective Evaluation and Classification of Ureteral Wall Injuries Resulting From Insertion of a Ureteral Access Sheath. J Urol 2013;189:580–584.
- Sarica K, et al. Thulium Fiber Laser in Urological Practice. Eur Urol 2021;79:723–729.
- Turk C, et al. EAU Guidelines on Urolithiasis. Eur Urol 2016;69:475–482.
Ιατρική Επιμέλεια
Δρ. Μαρίνος Βασίλας, Ουρολόγος – Ανδρολόγος
Ο Δρ. Μαρίνος Βασίλας εκτελεί RIRS (flexible URS + high-power Holmium:YAG laser) για αντιμετώπιση νεφρολίθων 1–2 cm, εξατομικεύοντας τεχνική (dusting vs fragmentation) βάσει λίθου.
Πλήρες προφίλ
